A ze parea, euskalkia eta batuera?
Pizkunde berri baten aitzinean gaudelarik, lortuko bagenu euskalkien biziberritzea, euskararen erabileran aunitz nabarituko genuke.
Orokorra
Erraustegiaren prentsa txarra ez da estigmatizazio bat, datu kontua baizik
Erraustegiek, erretako hondakin tona bakoitzeko, airera tona bat CO2 isurtzen dute.
LITERATURA
Ostegunean “Esaterik ez dagoenaz” liburuaren aurkezpena dago Bilboko Euskal Biran
Noiz: osteguna ekainak 4, 2026
Non: Bira Kultur Gunea, Erronda Kalea, 2. Bilbo
Ordua: 19:00
Txillardergiren aitortza
Txillardegiren pertsonaiak bezala, tradizioa eta modernitatearen artean zatituta bizitzea oso gertuko esperientzia da gaur egun ere
Aurten, Bilbo Zaharra euskaltegiko ikasle-irakasleek antolatzen duten ‘Klasikoen irakurraldi etenik gabea’ ekitaldirako, Txillardegiren ‘Leturiaren egunkari ezkutua’ izan da hautatutako testua.
Elosu, 2025
BARAUALDIA 2026
Izen-ematea zabalik: autokudeatutako baraualdi topaketa Elosuan
Independenteak eta Gune Irekiaren Lagunek antolatuta, IV. baraualdiak bi tarte izango ditu: 2026ko uztailaren 20tik 26ra lehenengoa, eta uztailaren 27tik abuztuaren 2ra bigarrena. Ohi bezala, hirukoitza izango da: baraua, euskara, desteknologizazioa.
/ jta
BERANGOKOAK ASKE
Euskal Herriaren independentziaren aldeko borroka inperialismoaren aurkako borroka da
Madrilen epaitu nahi dituzten 16 euskal herritarren alde, maiatzaren 30ean Algortatik Berangora egingo dugun manifestaziora batzeko deia egin du Berangokoekin Elkartasun Komiteak.
/ jasone iroz
TROIAKO ZALDIA
Eredu eleaniztuna iruzurra da
Nafarroa Garaian, gobernuak euskararen aurka jotzeko erabiltzen du PAI eredua eta alderdi politiko eta eragile euskaltzaleek argi dute hori. EAEn, ordea, alderdi eta eragile horietako askok guztiz bestelako jarrera dute 3L ereduarekin.
Xabier Arruti Imaz
agur eta ohore
Xabier Arrutiri agurra
Ideiak argi zituen gizon jakintsu bat galdu dugu. Mendebaldean eskuragaitz zaigun informazioa lehenengo eskutik lortzen nuen haren bidez.
sustraiak
Atahualpa Yupanqui, euskal odola zainetan
Komunista zela-eta, kantatzea debekatu zioten, behin eta berriz atxilotu eta torturatu zuten eta, isilarazteko ahaleginean, eskuineko eskua suntsitu zioten.
Il Quarto Stato (Giuseppe Pellizza da Volpedo), 1901
sasiezkerraren kolaborazionismoa
Nola engainatzen gaituzten!
Bat-batean, sistema bera “feminista” bilakatu zen: emakume guzti-guztiek lan-merkatura joan behar zuten. Urte guttiren buruan, pisu bera erosteko bi soldata eta hipoteka-urteen hirukoitza behar ziren.
/ @cierzeando
Eroen ontzia
Covidaren ondoren, hantabirusa
Crucero MV Hondius ontziaren kasuak gure egunetako industria turistikoaren zentzugabekeriari buruz hausnartzeko balio beharko liguke.
/ zg
prebentzio primarioa
Indarkeria matxistaren aurrean: gizartea sortzen den lekuan hasi, haurtzaroan
Gizarte batek biolentzia hori baimentzen, onartzen duenean edo aurreikusten ez dakienean, porrot egiten du eginkizun oinarrizkoenean.
euskararen etsaiak
PSOEren bidez, euskarafobia nagusi Nafarroako Gobernuan
PSOEk, euskarari dagokionez, bere aliatuak UPN, PP eta Vox izanen balira bezala jokatzen du. PSOEren bidez, UPNren euskarafobia Nafarroako Gobernutik uxatzeko asmoa baldin bazuten bere aliatu abertzaleek, ederki tronpatu direla garbi dago. Ondoriorik aterako ote dute?
/ eme
Bihotza nora
Ihesa prestatu
Bizi arteko kartzela-zigorra duen presoaren lehenengo egitekoa ihes egitea baita… ihesbidea argituko diguten herri-demokraziaren legeak idazten hasi gintezke.
/ Antonio Marín
droga-kontsumoa
Antidepresiboak DGTren radarretik kanpo geratu dira zirkulazio araudiaren erreforman
Hildako gidarien artean, farmako horien presentzia % 140 hazi zen 2017tik 2023ra, eta % 6tik % 15era igaro zen aldi horretan.
iruzkin literarioa
Egiantzaren garaian, esaterik ez dagoenaz
Bi gai potolo txirikordan: Euskal Herriko errepresio politikoa eta pandemia. Panoptikoari eta biopolitikari ihes eginez bezala, literaturak, etikari atxikia, ziria sartzen du garai bakoitzeko zientzian, eta eztabaida zabaldu.
SISTEMA
Digitalizazioa arretaren borroka bilakatu da
Teknokapitalismoak boterea eskuratzen du gure arreta lotsagabeki lapurtuta. Datuak irensten ditugun bitartean ez dugu pentsatzen, ez erabakitzen. Kontenplazioak, ordea, denbora behar du, arreta behar du, pertzepzioaren baraualdia behar du.
/ Fito Rodriguez
Sustraiak
Lansanaren arbolak zutik dirau
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren ebazpenaren arabera, afrikarren salerosketa eta esklabotza «gizateriaren aurkako krimenik larriena» da, «haren tamaina, iraupena, izaera sistemikoa, basakeria eta ondorio iraunkorrak» direla eta.
/ Urumeako Mendiak Bizirik
proiektu suntsitzaileak
3.512 helegite aurkeztu dituzte Ikatz Gane proiektuaren kontra
Urumeako Mendiak Bizirik ekimenak aurkeztu zituen alegazioak, joan den ostegunean, apirilak 30. Albiste bikaina da dudarik gabe.
Ivan Illich 1969an. /
Ivan Illich 100 URTE
Minaren eta ziurgabetasunaren erdian duintasunez bizitzeko ahalmena da osasuna
Munduko osasunerako mehatxurik handiena medikuntza modernoa dela frogatu zuen Illichek, patogeno gakoa osasun perfektuarekiko obsesioa dela eta eskola gizarte gaixoaren publizitate-agentzia bat dela.
SISTEMA
Digitalizazioa hezkuntzan: nola gaude?
Orain larritzen gara gure gazteen artean sekulako ondoeza ikusten dugulako. Albistegietara ere heldu dira haien antsietate eta depresio kasu gero eta ugariagoak; kasu larrienak suizidiora ere heltzen dira.
oroimena
Gernika saria: bake abstraktua herrien suntsiketa zurituz
Bake Nobel sariak aspaldi galdu zuen sinesgarritasuna, besteak beste, Obama edo Kissinger bezalako sarituekin. Gernika sariek ere sinesgarritasuna galtzeko bide beraren hautua egin al dute?
/ Yumikrum
buru-gorputz oreka
Zure garunak ere baditu jakinarazpenak
Horrela funtzionatzen dute hormonek zure eguneroko bizitzan.
/ koteto
inposizio erreala
Sindikalismo espainolista*
Txillardegik salatzen zuen sozialinperialismoa indarrean dago oraindik gurean.
Bizkarsoro (Josu Martinez, 2023) filmeko fotograma.
Estatu-arrazoia
Eskola doako eta derrigorrezko bihurtu zuten frantziar nazionalismoa sustatzeko eta frantsesa inposatzeko
Eta horiek dira, hain zuzen, “hezkuntzan politikarik ez” dela egin behar ozen aldarrikatzen dutenak.
/ zebi
MAKROEOLIKOAK
‘Ikatz Gane’ zentral eolikoaren proiektuari alegazioak egiteko dokumentu osatua
Maiatzaren 4ra arteko epea dago alegazioak aurkezteko. Dokumentu hau deskargatu, sinatu eta Eusko Jaurlaritzan aurkeztera animatzen zaituztegu. Zuen inguruan ahalik eta gehien zabaltzeko deia ere egiten dugu.
Natura ala hil ala natura hil
Behiak bortxaz txertatzeko gerra-irudiak ikustean, duela gutti pentsaezina zen distopia-maila agerian gelditu zaigu askori.
/ ihintza
SISTEMA
Digitalizazioa hezkuntzan: nondik gatoz?
Pandemian hasi ginen. 2020. Konfinamendua. Milaka ikasle eta irakasle etxean. Klaseak online. Ordenagailuak masiboki iristen hasi ziren ikastetxe guztietara.
Literatura
‘Esaterik ez dagoenaz’ liburuaren aurkezpenak eta hitzaurrea
Foucaultek “Esan daitekeenaren mugez” hitz egiten du, garai bakoitzean esakune mota jakin batzuk soilik esan, pentsatu eta formulatu daitezkeela
/ zebi
BAM
Osasun burujabetzaren inguruko txostenaren aurkezpena larunbatean Barakaldon
Apirilaren 25ean goizeko 10:00etan izango da, Barakaldoko Ainara aisialdi-taldearen lokaletan. Eskertuko dugu bertaratzeko gonbita Euskal Herri osora zabaltzea.
/ eme
mendi-taldeak
Mendizaletasunaren merkantilizazioa: praktika herrikoia kinka larrian
Gehiegizko arautzea eta burokratizazioa herri antolaketaren kontrako arma sotil baina eraginkorrak dira.
Aberri Eguna, euskara eta Kuuk kultura
Noranzko kardinalak erreferentzia espazial gisa kodetu dira Kuuk hizkuntzan. Milaka urteko itsas bizitzaren oinordetza da hori.
Izu eta erremedio saltzailea /
osasungintza
Txertoak eta autismoa: lotura ala zorte txarra?
Autismoa bezalako gaixotasun arraro bat, 1980 aurretik ia anekdotikoa zena, izugarri hedatu da.
Ararat mendiko oroiloreak apirilean
Oroimenak ez du soilik atzera begiratzen, aurrera egiteko bidea ere erakusten du.
/ fraxinus excelsior
ideia inportatuak
Etorkinei ateak
EUROPAKO bertako poblazioa ahitzera eramatea eta gerra zibila eragitea, elite batzuen planetan egotea, oso daitekeena da.
/ zebi
esnatu ala hil
Ditugun baliabideak ez dira inola ere gai Confebaskek dakartzan erdaldun guztiak euskalduntzeko, nahiko balute ere
Immigrazio hau ez baita ‘Miñan’-en kontatzen digutena.
/ @grafismo
DAKITZAKETENAK
Papera metatuz jasotzen da Jakintza, Jakinduria zelulosaz itota
Hezkuntzaren gailurra da Doktoretza, Jakintzaren Everesta, Biziaren erbestea. Himalaiakoen antzeko erromes ilarak irudikatzen ditut Uniko Tribunalaren atarietan.
Ogrue 4 urte
Gogoan dizkiat larunbat goiz haiek
80ko hamarkadan sartu gintuan ondoren. Eta hik aipatzen dukan “bakardadean” murgiltzeko garaia. Niretzat behintzat bai!
Epaileari gutuna
Euskaraz deklaratzea debekatzea oinarrizko eskubideen zapalkuntza da
Otsailaren 5eko epaiketa parodia izan zen. Epaia ez dugu onartzen. Baionako epaitegian euskaraz deklaratzen uztea exijitzen dizugu.
IRAN
AEBren laguntzarekin nagusitu zen gobernu islamiarra
Irango herria — edo beste edozein — kalifikatu aurretik, jakin egin behar da zer esaten ari zaren.