/ eme
mendi-taldeak
Mendizaletasunaren merkantilizazioa: praktika herrikoia kinka larrian
Gehiegizko arautzea eta burokratizazioa herri antolaketaren kontrako arma sotil baina eraginkorrak dira.
Hemeroteka
Aberri Eguna, euskara eta Kuuk kultura
Noranzko kardinalak erreferentzia espazial gisa kodetu dira Kuuk hizkuntzan. Milaka urteko itsas bizitzaren oinordetza da hori.
Izu eta erremedio saltzailea /
osasungintza
Txertoak eta autismoa: lotura ala zorte txarra?
Autismoa bezalako gaixotasun arraro bat, 1980 aurretik ia anekdotikoa zena, izugarri hedatu da.
Ararat mendiko oroiloreak apirilean
Oroimenak ez du soilik atzera begiratzen, aurrera egiteko bidea ere erakusten du.
/ fraxinus excelsior
ideia inportatuak
Etorkinei ateak
EUROPAKO bertako poblazioa ahitzera eramatea eta gerra zibila eragitea, elite batzuen planetan egotea, oso daitekeena da.
Nekazaritza
Pasaiko portuan ekintza egin dugu gaur
Gaur nazioarteko nekazal borroken egunean Pasaiko portua itxi dugu elikadura burujabetza aldarrikatzeko.
/ zebi
esnatu ala hil
Ditugun baliabideak ez dira inola ere gai Confebaskek dakartzan erdaldun guztiak euskalduntzeko, nahiko balute ere
Immigrazio hau ez baita ‘Miñan’-en kontatzen digutena.
/ @grafismo
DAKITZAKETENAK
Papera metatuz jasotzen da Jakintza, Jakinduria zelulosaz itota
Hezkuntzaren gailurra da Doktoretza, Jakintzaren Everesta, Biziaren erbestea. Himalaiakoen antzeko erromes ilarak irudikatzen ditut Uniko Tribunalaren atarietan.
Ogrue 4 urte
Gogoan dizkiat larunbat goiz haiek
80ko hamarkadan sartu gintuan ondoren. Eta hik aipatzen dukan “bakardadean” murgiltzeko garaia. Niretzat behintzat bai!
Epaileari gutuna
Euskaraz deklaratzea debekatzea oinarrizko eskubideen zapalkuntza da
Otsailaren 5eko epaiketa parodia izan zen. Epaia ez dugu onartzen. Baionako epaitegian euskaraz deklaratzen uztea exijitzen dizugu.
IRAN
AEBren laguntzarekin nagusitu zen gobernu islamiarra
Irango herria — edo beste edozein — kalifikatu aurretik, jakin egin behar da zer esaten ari zaren.
GERNIKAKO ARBOLA
Sei urte gehiago, ereserki nazionalik gabe
Apirilaren 18an, Urkiolan, bazter guztietako euskaldunak, euskal herritarrak, bildu nahi ditugu elkarrekin abesteko.
Mundua sutan dago
Estrategia argia da: beldurra sartzea. Kobidaroan ere ikusi genuen estrategia hori eta eraginkorra izan zen. Izan ere, beldurrarekin edozer gauza lortzen du botereak.
URUMEAKO MENDIAK BIZIRIK
Hernaniko Ikatz Gane zentral eolikoaren proiektuari egindako herri-alegazioak jasoko dira apirilaren 28ra arte
Alegazioen entrega kolektibo bat egiteko, Urumeako Mendiak Bizirik ekimenak Donostian jasoko ditu jendeak egiten dituen herri-alegazio guztiak.
esferak / grafismo
osasungintzaren etorkizuna
Medikuen grebak ez du kontuan hartu nahi etorkizun hurbileko digitalizazioa
Gehienak Estatuaren morroi ezin mendekoago eta farmakozentrismoaren langile leial bihurtu dira, besteak beste pandemiaren aitzakiaz ezarritako osasun-diktaduran.
PPMen aldeko elkarretaratze bat 2010ean. / Marcelo Urra
QUILLECO KASUA
Preso politiko maputxeek hilabete bete dute gose greban
Inolako froga zehatz barik daude kartzelan eta neurrigabeko zigorrak ezarri dizkiete.
/ rosi
ASKATASUN NAZIONALA
Burujabetza ez da subiranotasuna
Izan zenezake estatu askea, independentea, subiranoa, baina estatu hori ez da burujabea izango herritarren boterea —benetan— errekonozitua ez bada. Burujabetza praktikatua da ala ez da.
/ zigor g
LIBRe kolektiboa
Bizia bera bere forma guztietan erasotzen ari dira
Covid txertoen ondoren, abereek eta bereziki behiek jasaten dute osasungintzako ‘adituen’ eromena. LIBRe kolektiboak horren inguruko hitzaldia proposatzen du apirilaren 10ean.
/ zebi
ezker-eskuin
Gaurko karlistak
Tren sozialista matxuratuta, bere progresismoan ezin etsiz, tren neoliberalera igo zen Ezkerra. Tren horretatik, lehengo giza-balio oro eta hainbat kultur-balio ezezten dituzten ideologiak zabaltzen ditu.
Irulegiko Irratia
Entzun: Angel Bidaurrazaga bere liburua, Distopia Baten Kronika, aletzen
Atalez atal azaldu digu Angelek bere liburua, Independentea.eus egunkarian ‘Covid urteetan’ zehar argitaratutako artikuluez osatua.
Orereta / Gipuzkoa.net
Euskara
Txaloak, denek dakitena ozen esateak aska gaitzake
Steven Pinkerren azken liburuak (“When Everyone Knows That Everyone Knows”, 2025), «ezaguera komuna» deiturikoan sakontzen du. “Denek dakitenean denek dakitela” testuan, Pinkerrek jokoen teoriaren kontzeptu tekniko bat hartzen du, eta betaurreko bihurtzen du ia, gizaki guztioi aipatu ezaguera partekatua ulertarazteko.
24. Korrika
Txupakamerak
Entzierroan telebista sartu zenekoa datorkit burura, esentzia herrikoia galdu eta protagonismo bilatzaileak azaldu zirelarik.
/ ihintza
oldarraldia
Espainiar epaitegi eta sindikatuetan ere xenofobia ari du
Orkoiengo eraso euskarafoboaren ondotik, jakin dugu Errenterian euskara eskakizunen kontra epaitegietan aritzeko talde antolatu bat dagoela.
'Gu ta gutarrak' liburuko ilustrazioa.
biografia
Madalena Moujan Otaño, euskal jatorria zainetan
Pello Mari Otaño bertsolari handiaren biloba, matematikan doktorea, irakaskuntzan eta ikerkuntzan aritu zen, baita literaturan ere: Argentinan lehena izan zen zientzia-fikzioa idazten.
Hego-Ipar sarea
Afrika eta herrien Europa mendekotasun globalaren aurrean
Afrikaren eta Europaren arteko harreman historikoa kolonialismoak, baliabideen ustiapenak, milioika pertsonaren esklabotzak eta inposatutako muga artifizialek markatu dute.
/ koteto
EUSKARA
Epistola espainiarrei
Zuen hizkuntza, gurearen gainetik defendatzen duzuen hori, ez litzateke existituko Erdi Aroan euskaldunek hitz egindako latina egungo gaztelaniaren oinarri bihurtu izan ez balute.
/ grafismo
AEB - ISRAEL
Europarrok galtzaile aterako gara Epstein koalizioak hasitako oldarraldian
Gatazka hasi zuen Epstein koalizioa, dirudienez, ez dago bakarrik, Erresuma Batuak eta Australiak aitortu baitute koalizio horren alde parte har dezaketela.
/ @cierzeando
militarizazioa
Gerra, heroiak, hildakoak eta historia
Hauxe ulertu behar dugu: estatu-egiturek sortzen dituzten gezurrak armiarma-sare sotila dira.
/ koteto
Pizkundea
Basque washing
Urgentziako neurriak ez badira hartzen (arnasguneak hiltzera doazelako, eta hizkuntzaren bizigarritasuna haiekin batera), neurri horiek ez dute ezertarako balio izango.
/ eme
Iatrogenia, piztiaren medikuntza
Iatrogeniaren aurrezaintza: printzipioak eta adin-tarteen jarraibideak
Iatrogeniaren aurkako gida moduko bat proposatzen da hemen, jarraitzeko eta egunerokotasunean txertatzeko erraza.
‘Distopia Baten Kronika’ liburuaz Irulegiko Irratian
Liburuaz aritu gara irratsaioan, gaur Larzabalen Angel Bidaurrazagak berak hobeto azalduko diguna zuzenean. Baita bihar ere, Ortzaizen.
Txertatzeko obsesioa
Beldurraren birus neuronaletik birus obsesiborako mutazioa
Iraungitze-data pasatuta ere balio omen dute txerto horiek orain, erantzun immunitario sendoa eragiten duten ustean. Orduan, zer axola zion iraungitze-datak?
militarizazioa
AHT: NATOren gerra-tresna Europan
EBk eta NATOk Europako garraio-sare guztiak erabilera zibil eta militarretarako egokitu nahi dituzte.
/ Yumikrum
zaintza erdigunean
Noiz ezabatu da gure DNAtik zaintzeko nahia?
Lehenbizi lana, gero erosketak, azkena haurra. Zibilizazio miseria galanta, badirudi gizatasunaren aurka txertatu gaituztela.
/ Fito Rodriguez
martxoak 8
Gaur hedabideetan agertuko ez diren emakumeen izenak
Haietako bati berari ere ez zitzaion disidente izatea doan aterako eta ziur izen asko faltako direla zerrendan. Gaur hedabideetan haien izenak aipatuko ez diren arren, balio beza testu honek egin dutenaren aitortza egiteko.
Hizkuntzaz aldatzeari uko egin zioten ‘jatorrizko europarrak’ gara
Erromako Inperio hura gaur egun hautsa baino ez den bitartean, guk hemen jarraitzen dugu ‘sorioneku’ esaten.
Ortzaizeko Menta kafe-liburu denda / irati
liburu-aurkezpena
Martxoaren 13an Larzabalen eta 14an Ortzaizen, datozen krisiak hobeki ulertzeko gakoak landuko ditugu
‘Distopia baten kronika’ liburua aurkeztuko dugu Ipar Euskal Herrian lehen aldiz, ostiralean Ezpeletenia ostatuan eta larunbatean Menta kafe-liburu dendan.
/ @grafismo
GERRA
Hirugarren mundu-gerra?
Hirugarren mundu gerraren atarian gaude. Inoiz baino beharrezkoagoa da zuzeneko demokrazia baterantz jotzea.
Dena. / Yumikrum
EUSKARA
Gogotik mintzatu behar dugu Herria osatzeko
Baliteke euskaldunok hitzak ekoizteko orduan motzak edo alferrak izateagatik mintzaira eta mintza bezalako nahasmen semantikoak agertzea.
/ koteto
ASKATASUNA
Feminismo espainolista (II). Atxiloketa baten irakurketa
Errepresio giro betean, Maria Aizpuru atxilotuarekin elkartasunez, Getxoko hainbat neska gaztek arduraz eta kontzientziaz jokatu zuten eta ekintza guztiz politikoa burutu zuten.