/ i-team
Alderdi nazionalak norabiderik gabe dabiltza euskal mundua pikutara doan bitartean. Hauteskunde hauen leloa Espainian eskuineko gobernu bat ekiditea bada, aztertu beharko dugu zer egin duen “gobernu aurrerakoi” honek zortzi urte hauetan.
/ Iñaki LL
Gure herriaren garai historiko erabakigarri baten lekuko, Errobi eta Biduze ibai arroen arteko muga da Galtzetaburu, Nafarroa Behereko batzar nagusien bilgunea.
sasian ibili zinen urte amaigabeetan
egun bakoitza izan zen nola tiro bat kopetan
Aldarri hau kezka eta arduratik egiten dugu larrialdi egoera betean gaudelako. Beraz, gaurko deialdia bizirik segitu nahi duen herriaren oihua da.
/ jta
‘Zertarako’ instrumentalaren ordez galdera hau egin dezakegu: ‘zergatik ikasi euskara?’ Euskararen lurraldean bizi garelako eta euskara delako justiziazko hizkuntza lurralde honetan.
Espainiako Gobernuak Mantle8 enpresari baimena eman dio hidrogeno naturalaren meatze esplorazioak egiteko.
/ jasone iroz @jasoneiroz
Espainia eta Frantzia eratu zirenetik, euskaldunoi gaizki joan zaigu. Mendetan zehar euskararen erabilera jazarri eta debekatu dute.
epaitu: ad. Ebaki, zauritu, moztu, inausi, ebatzi… Epaia ebakiaren sinonimoa izanik, non egiten ote dute bat jujeak, segalariak eta harakinak?
Zerbait positibo izanen du honek guztiak: jendearentzat argi geratuko da Euskal Herrian epaileen sistema propioa behar dugula. Zerotik sortuta, epaile elebidunekin (euskara eta gaztelania menderatuko dituztenak), ez da nahikoa izanen. Euskararen arauak betearazi nahiko ez lituzketen epaileak kargugabetzeko mekanismo bat aurreikustea ere beharrezkoa izanen da.
'Ez kanta, beltza!' (Fito Rodriguez, 2026)
Antologia honek aukera emango die irakurle euskaldunei zuzenean nortasuna, memoria, salaketa eta proiektu emantzipatzailea artikulatzen dituen poetika bat eskuratzeko.
/ zebi
Gaur egun, ezkerreko euskal abertzaletasunak haria galdu du erabat: jada ez du lehenago izan zuen diskurtso sendoa, ez ditu helburu nagusiak argi, noraezean dabil inoiz baino azkarrago aldatzen ari den munduan.
Paris, 1793
Pariseko gobernuak milaka lapurtarren deportazioa izenpetu zuen, iraultzaren aurkakoak zirelakoan. Landetara deportatu zituzten, 1.600 inguru bidean hil ziren eta, anartean, zenbait euskaldun doilorrek, Jean Martin Mundutegik adibidez, haien etxe eta ondasunak ebatsi zizkieten, sekulako negozioa eginez.
/ ihintza
Identitatearen eta kapitalaren artean aukeratu behar izatekotan, EAJk beti egin du bigarrenaren alde. PSE-EEk eta PSNk ez dute joko zelaia ere onartzen. Baina euskara eta lurra, biak babestu behar dira iraungo badute. Akordatuko al dira gure herriari etorkizuna opa diotenak.
/ zg
Justu herri-ekimenetik (kasualitatea) sortutakoen kontrako eskandaluaren harira, bola handituz joan eta, besteek, giroa baretu beharrean, kakaztu. Euskaldunon etsaiei erregaia oparituz.
Lopiztarren armarria, Didako II.a Harokoaren garaitik. / SanchoPanzaXXI
Didako Lopitz II.a Harokoa euskal handikiak, Naiarako (Errioxa) kontrola eskuratu ondoren, errege gaztelarrarentzat inbaditu zuen Nafarroa mendebaldea: Araba, Durango eta Gipuzkoa. Bere zerbitzuen ordainetan, Soria, Marañon eta Donostiaren jabetza eman zioten.
/ guaixe.eus
Trenbide-sarearen diseinu erabat politiko eta zentralistak Monarkiaren eta elite nagusien egoitza den Madrileri lotu nahi dizkio probintzia-hiriburu guztiak.
Zer egin? Euskararen alde idazten diren adierazpenetan beti samintasuna eta zapalkuntzaren salaketa agertzen dira, baina ez da egin beharko litzatekeen proposamen zehatzik ematen.
Zerbaitetan behintzat badago kontsentsua patronal, sindikatu español eta euskalgintza ofizialaren artean; kanpotar oldeak salbatuko gaitu.
/ eme
Bizi arteko kartzela-zigorra duen presoaren lehenengo egitekoa ihes egitea baita… ihesbidea argituko diguten herri-demokraziaren legeak idazten hasi gintezke.
/ zebi
Apirilaren 25ean goizeko 10:00etan izango da, Barakaldoko Ainara aisialdi-taldearen lokaletan. Eskertuko dugu bertaratzeko gonbita Euskal Herri osora zabaltzea.
Noranzko kardinalak erreferentzia espazial gisa kodetu dira Kuuk hizkuntzan. Milaka urteko itsas bizitzaren oinordetza da hori.
/ rosi
Izan zenezake estatu askea, independentea, subiranoa, baina estatu hori ez da burujabea izango herritarren boterea —benetan— errekonozitua ez bada. Burujabetza praktikatua da ala ez da.
Entzierroan telebista sartu zenekoa datorkit burura, esentzia herrikoia galdu eta protagonismo bilatzaileak azaldu zirelarik.
/ ihintza
Orkoiengo eraso euskarafoboaren ondotik, jakin dugu Errenterian euskara eskakizunen kontra epaitegietan aritzeko talde antolatu bat dagoela.
'Gu ta gutarrak' liburuko ilustrazioa.
Pello Mari Otaño bertsolari handiaren biloba, matematikan doktorea, irakaskuntzan eta ikerkuntzan aritu zen, baita literaturan ere: Argentinan lehena izan zen zientzia-fikzioa idazten.
Afrikaren eta Europaren arteko harreman historikoa kolonialismoak, baliabideen ustiapenak, milioika pertsonaren esklabotzak eta inposatutako muga artifizialek markatu dute.
Erromako Inperio hura gaur egun hautsa baino ez den bitartean, guk hemen jarraitzen dugu ‘sorioneku’ esaten.
/ koteto
Errepresio giro betean, Maria Aizpuru atxilotuarekin elkartasunez, Getxoko hainbat neska gaztek arduraz eta kontzientziaz jokatu zuten eta ekintza guztiz politikoa burutu zuten.
Udazkena Altsasun / Zigor Garro
Han eta hemen azken boladan gertatu den asimilazio nazionalaren argitan hobeto ulertzen da katalanak eta euskaldunok zergatik egokitzen garen hain erraz eta eroso nazio identitate espainolaren altzoko bizimodura.
/ Jan Hakon Erichsen
Bizitzari dagozkion arauetan bizi gara, nahi eta ez nahi. Eta arau horietan dabiltzanek dute aurrerabidea. Beste guztia amaituko da.
/ eme
Inposatutako muga geopolitikoen eta denboraren poderioz ahuldu den euskal batasuna biziberritzen laguntzeko sinbolo egokia, euskararen geroa bermatuko duen herri mugimendua lerrokatzen lagundu dezakeena.
/ cierzeando
Irensteko gaitasun handiaren laguntzaz, haiek babesten jarraituko dugu. Baina, gutxienez, kontziente izan gaitezen: gu ere beleak hazten aritu gaitezke.
/ Nor-Nai
Feminismo espainoleko izen mitikoei hurbiletik erreparatuz gero, zerarekin egiten dugu topo, klase altuko feminismo batekin, eskuinerako joera nabarmenekoa eta, batez ere, espainolista.
Bilboko kale andana espainolen zerbitzuan aritutakoen omenezkoak dira. Bada garaia gure kaleak garbitzeko.
/ eme
Zer zaindu behar dut nik? Zer ote da ongi zaintzea? Nire ahalegina nori emanez eta zer zainduz bizi naiz?
/ eme
Elkarbizitzarako zer maila dugula uste duzu? Zer nolako herritarrak ikusten dituzu egunerokoan?
/ Argazkia: Zigor Garro
Ikastolak erasopean egonik, haien aldeko ekimenak oinarrizkoak dira: Korrika eta bereziki ikastolen jaiak.
Egun on paradisutarrok / Jasone Iroz
Dramatikoa da batzuk zein galduta dauden ikustea. Eta denbora “zertan” galtzen ari diren eta horrek noraino despistatzen gaituen egiaztatzea, tragikoa.
Dermatosi nodular kutsakorraren aurrean inposatutako neurriak salatzeko antolatu dira. Hasieran gehiago ziren, baina jendea beldurtzen hasi da, laguntzak kenduko ote dizkieten…, kontrola handia da eta gauza itsusiak ikusi ditugu.
Naziak boterera igo zireneko alemaniar intelektualen koldarkeriari buruzkoa da Niemöllerren poema.
