Animalien osasuna eta ongizatea merkatuaren logika justifikatzeko aitzakia bihurtu dira

DERMATOSI NODULAR KUTSAKORRA (DNK)
Iritzi deserosoa?

Urteen poderioz ikasi dut, nire iritzia, laguntzeko asmoz ematen badut ere, batzuetan deserosoa dela. Norbaitek gai baten inguruan nire ikuspuntua eskatzen didanean, nahiz eta gustura egin, askotan zaila egiten zait. Nire ikasketa akademikoek eta bizitzak erakutsitakoak ez dute bat egiten. Unibertsitatean irakatsitakoak egunerokoan ikusitakoarekin arrakala handia du.

Albaitari gisa, gero eta argiago dut, beste gaitz batzuekin gertatzen den bezala, DNKren inguruan bizi dugun egoera eta kudeaketa ez dela arazo tekniko edo zientifiko hutsa, politikoa eta ekonomikoa baizik. Europar Batasunean, DNK “A kategoriako”-en barruan dago, beraz, gaitza agertzen denean, neurri oso zorrotzak ezartzen dira, nahiz eta jakin bestelako kudeaketa ereduak existitzen direla.

DNKaren hedapen gaitasuna, berez, nahiko motela da. Ez da airearen bidez transmititzen, bektore bidezko transmisioz baizik. Hau da, gaixotutako animalia baten zaurien kontaktu zuzenean edo euli, eltxo edo kapar baten bidez kutsatzen da. Gaixotasunak sintoma ikusgarri eta mingarriak eragiten ditu, ekoizpenean galerak sortuz, nahiz eta behien artean heriotza-tasa txikia izan. Gainera, ez da zoonosia; beraz, ez dago gizakietara transmititzeko arriskurik, ez animaliekin bizikidetzaren bidez, ezta animalia-jatorriko produktuen kontsumoaren bidez ere. Txertoari buruzko informazioa eskasa da, administrazioaren kontrolpean dagoelako. Baina, irakurritakoaren arabera, sintomak saihesten ditu.

— Zergatik neurri horiek? Eta txertoa, eraginkorra da? Ona da? Lagunduko digu? Sakrifizio masibo bat ekidingo du?

Hori guztia kontuan izanda, indarrean dauden neurriak — detekzioa, ustiategi osoaren sakrifizioa, inguruko etxaldeen txertaketa eta zaintza zorrotza — ezin dira soilik zientziatik ulertu, atzean bestelako interesak ere badaudelako.

Honen guztiaren aurrean, ohikoen diren galderak etortzen zaizkigu baserritar eta albaitarioi.

— Zergatik neurri horiek? Eta txertoa, eraginkorra da? Ona da? Lagunduko digu? Sakrifizio masibo bat ekidingo du?

Aitortuko dizuet, galdera hauek entzuten ditudan bakoitzean, ezkutatzeko gogoa pizten zaidala. Ez erantzuteko gai ez naizelako, erabakiak urrutitik eta batzuen interesetan oinarrituta hartzen direla dakidalako baizik. Gainera, politikarien eta albaitari batzuen erantzun teknikoa itsu-itsuan babestea gorroto dut.

Eta argi gera dadila: ez nago txertaketa guztien aurka. Baina zalantzan jartzen dut, beti, nola eta noiz egin behar diren txertaketa horiek. Horrela erakutsi zidaten, eta kostu-onura analisia zintzotasunez aplikatzen saiatzen naiz beti. Eta ez naiz ekonomiaz soilik ari; aplikatzen zaion biztanlerian duen eragina kontuan hartu beharra dago, onuren eta arriskuen arteko oreka mantenduz. Izan ere, ez da ahaztu behar arrisku horiek abeltzainek hartzen dituztela beraien gain.

Hemen —Gipuzkoaz ari naiz — DNKren fokurik ez baldin badugu, eta, txertaketa eginez gero lortu dezakegun gauza bakarra gaixotasuna agertzen denean ez detektatzea baldin bada, zertarako txertatu?

Bertako ganadutegi handien iritzipean, txikiena ez baita garrantzitsua, txerto-tasa jakin bat lortuz gero, gaixotasuna agertuta ere ustiategiko animalia osasuntsuak bizirik mantentzeko aukera izango dutela uste dute. Benetan uste al dugu, Gipuzkoan dagoen abere-kopuruarekin, gaitza agertuz gero, txertatuta egonda ere, ustiategiaren sakrifizio masiboa saihestuko dugula? Benetan uste dugu merkatu global batean, Frantziako hiru eskualderen eta estatuko beste biren iritziagatik, Europak gaixotasun baten kategoria eta kontrol-neurriak aldatuko dituela? Badakizue horrek zer ondorio izango lituzkeen merkataritza-politiketan?

Zaintza, prebentzioa eta ongizatea defendatu beharko lituzkeen lanbide batean, gero eta sarriago sentitzen dut merkatuaren funtzionario bihurtu nahi gaituztela

Azken finean, onartu beharra daukat arazoaren muina ez dagoela gaixotasunean bertan, hura kudeatzeko moduan baizik: animalien osasuna eta ongizatea aitzakia bihurtu dira merkatuaren logika justifikatzeko. Protokoloak, erabakiak eta neurriak ez dira animaliak erdigunean jarriz hartzen; fluxu komertzialak ez oztopatzeko, babesteko baizik. Horrek, albaitari gisa, izugarrizko mina eragiten dit. Zaintza, prebentzioa eta ongizatea defendatu beharko lituzkeen lanbide batean, gero eta sarriago sentitzen dut merkatuaren funtzionario bihurtu nahi gaituztela.

Bokazioari eutsi nahian, askotan ikasketak eta ogibidea hartu ditut iparrorratz, baina urteotan ikusi dudanagatik koherentzia mantentzea oso zaila da. Gizartearen atzean dauden botere guztien inposaketaz, gure politikak makro bihurtuko dira, eta guztion ardura da edo izan beharko litzateke, lurra, ekoizle txikiak eta animaliak erdigunean jarriz, gure herrialdearen burujabetza defendatzea.