algoritmoen esku

Adimen Artifiziala zergatik? Erronka handia eta erabilera arduratsuaren artea

Hona hemen adimen artifizialak psikologian nola eragin diezagukeen azaltzen duen hausnarketa bat, DBH4. mailako ikasle batek idatziko lukeen moduan adierazia.

0

Fernando Trebol Unzue

Psikologian Doktorea. Zangoza

Nerabe bati galdetzekotan zer uste duen adimen artifialari buruz, azken urteotan, Adimen Artifiziala (AA) gure eguneroko bizitzan gero eta presentzia handiagoa hartzen ari den teknologia bihurtu dela esango luke. Sare sozialetan, bilatzaileetan, aplikazioetan eta beste hainbat tresnatan erabiltzen dugula, askotan konturatu ere egin gabe. Horregatik, gero eta gehiago hitz egiten da gai honi buruz, eta nire ustez garrantzitsua da haren onurak eta arriskuak aztertzea.

Nerabe baten ikuspegitik idatzitako testua da hau… Adimen Artifizialak aukera handiak eskaintzen ditu, baina aldi berean hainbat galdera ere sortzen ditu. Zer eragin izango du gure ikasteko moduan? Nola aldatuko du lan mundua? Eta, batez ere, nola erabil dezakegu modu egokian gure garapen pertsonala eta soziala kaltetu gabe?

Dena teknologiaren esku uzten badugu, gure gaitasunak garatzeko aukera gal dezakegu

Nire ustez, Adimen Artifiziala ez da gure ordez pentsatzeko edo ikasteko sortu. Tresna bat da, kalkulagailua edo Internet bezalakoa, lan batzuk azkarrago eta errazago egiteko balio duena. Hori dela eta, oso garrantzitsua iruditzen zait lehenengo guk geuk ikastea, ulertzea eta ahalegina egitea. Bestela, dena teknologiaren esku uzten badugu, gure gaitasunak garatzeko aukera gal dezakegu.

Hezkuntzan, adibidez, oso lagungarria izan daiteke. Ulertzen ez dugun gai bat beste modu batean azaltzeko eska diezaiokegu, lan baterako ideiak aurkitzen lagun diezaguke edo gure testuak berrikus ditzake. Historia azterketa bat prestatzerakoan, esaterako, lehenengo gaia irakurri eta nire apunteak egingo nituzke. Ondoren, AArekin alderatuko nuke ulertu dudana zuzena den ikusteko, zalantzak argitzeko eta galdetegi edo ariketa osagarriak prestatuko nituzke, nire kabuz, eta gero alderatu ahal izango nuke. Horrela erabilita, laguntzaile bikaina izan daiteke.

Gainera, denbora aurrezten laguntzen du eta informazioa modu ordenatuan eskaintzen du. Horrek ikaskuntza prozesua erraztu dezake eta ikasleei baliabide gehiago ematen dizkie. Hala ere, ezin dugu ahaztu ikasteko benetako lana pertsonak berak egin behar duela; garunaren garapen egokirako ezinbestekoa da bere funtzionamenduaren osotasunean erabiltzea.

AA gehiegi erabilita, arazoak konpontzeko, hausnartzeko edo iritzi propioak sortzeko gure gaitasuna ahuldu daiteke. Gainera, ematen duen informazioa ez da beti zuzena

Bestalde, arrisku batzuk ere baditu. Gehiegi erabiltzen badugu, gure kabuz gutxiago pentsatzera ohitu gaitezke. Horrek arazoak konpontzeko, hausnartzeko edo iritzi propioak sortzeko gaitasuna ahuldu dezake. Gainera, ematen duen informazioa ez da beti zuzena. Batzuetan akatsak egin ditzake edo datu osatugabeak eman. Horregatik, ezinbestekoa da informazioa kontrastatzen ikastea eta pentsamendu kritikoa erabiltzea.

Beste arazo bat da pertsona batzuek lanak edo ariketak egiteko erabiltzea AA, benetan ezer ikasi gabe. Agian emaitza ona lortu dezakete momentuan, baina ez dute ezagutzarik eskuratuko. Horregatik, nire ustez, Adimen Artifiziala laguntzaile moduan erabili behar da, eta ez gure ordezko moduan.

Teknologia honek lan munduan ere eragin handia izango du. Baliteke lanpostu batzuk desagertzea edo aldatzea, makina eta programa adimendunek zenbait zeregin egin ahal izango dituztelako. Hala ere, historia osoan gertatu den bezala, lan berriak ere sortuko dira. Horregatik, etorkizunean gero eta garrantzitsuagoak izango dira sormena, pentsamendu kritikoa, arazoei irtenbideak aurkitzeko gaitasuna eta etengabe ikastea.

Adimen Artifizialari buruz hitz egitean, teknologiaren erabileraz gain, gure garunaren garapenaz ere hitz egin behar dugu. Teknologia oso erabilgarria izan daiteke, baina ez luke inoiz gure pentsamenduaren ordezkoa izan behar. Tresna osagarri bat izan behar du, gure gaitasunak indartzeko eta ez ordezkatzeko.

Informazio kopuru ikaragarria jasotzen dugu egunero (…) Erraz eror gaitezke nahasmenean edo manipulazioan

Horregatik, interesgarria iruditzen zait gero eta gehiago entzuten den psikoelikadura kontzeptua. Gorputza osasuntsu mantentzeko elikadura zaintzen dugun bezala, gure adimena ere zaindu behar dugu. Gaur egun informazio kopuru ikaragarria jasotzen dugu egunero, baina ez da nahikoa informazioa edukitzea. Informazio hori ulertu, aztertu eta baloratzen jakin behar dugu. Bestela, erraz eror gaitezke nahasmenetan edo manipulazioan.

Horri lotuta, oso garrantzitsuak iruditzen zaizkit egia bilatzea, kontzientzia garatzea eta ezagutza modu arduratsuan erabiltzea. Interneten eta sare sozialetan informazio asko aurki dezakegu, baina ez da guztia egia. Horregatik, datuak kontrastatzea, iturri desberdinak kontsultatzea eta gure iritzia eraikitzea funtsezkoa da.

Nire ustez, etorkizuneko erronka nagusia ez da teknologia berriak sortzea soilik, baizik eta horiek modu egokian erabiltzen ikastea. Adimen Artifizialak aukera handiak eskaintzen ditu ikasteko, lan egiteko eta gure eguneroko bizitza errazteko. Hala ere, ez dugu ahaztu behar gure kabuz pentsatzen, ikasten eta hausnartzen jarraitu behar dugula.

Bukatzeko, Adimen Artifiziala gizateriaren aurrerapenerako tresna oso baliotsua izan daiteke. Bere erabilera arduratsuak aukera ugari eskain ditzake hezkuntzan, lanean eta gizartean. Baina etorkizuna ez dago teknologiaren esku bakarrik, baizik eta gizakiok egiten dugun erabileraren esku. Horregatik, nire ustez gakoa ez da AAk dena egitea, baizik eta guk tresna hori modu adimentsuan, kritikoan eta arduratsuan erabiltzen jakitea.

Nahi baduzu, Independenteak aurrera egin dezan lagundu dezakezu. Idatziz, itzuliz, janariz, irudigintzan, bideogintzan, bertsotan, diseinuan, informatikan, psikologia klinikoan, abokatutzan edo diruz ere bai. Ziberjazarpenari aurre! INDEPENDENTEA LAGUNDU >

Honen harira

Utzi iruzkina

Azken artikuluak