Etxebizitza gehiago eraiki? Zergatik? Norentzat?

Azkeen asteetan, Madrilen gertatutako etxegabetze baten harira, gaurkotasun politiko eta mediatikoaren lehen lerroan kokatu da etxebizitzaren auzia. Madrilen eta Espainian, justuki orain, hori bihurtu da arazorik garrantzitsuena eta, automatikoki, metropoliko agenda eta kezkak birproduzitu dira espainolek mendean duten gure lurralde eremuan ere. Hainbesteraino, ezen espainiar sindikatu anti-euskaldunek greba orokor bat deitu eta euskal sindikatuak hari gehitu zaizkion.

Alta, alienazio kolonialaren sokakoa den espainiar agendaren segidismoaz haratago, nabarmena da etxebizitzaren arazoa, existitu, existitzen dela. Etxebizitzaren prezioak, izan alokatzeko edo izan erosteko, eskandalagarriak dira. Eta, ondorioz, euskal langileriaren geruza apalenek eta euskal gazteek, etxebizitza eskubidea bermatua izatetik urrun, zailtasun handiak dituzte hain oinarrizkoa den baliabidea ziurtatua izateko.

Baina gehiago eraikitzea ote da arazoaren konponbidea? PNV eta Bilduren diskurtsoek horixe adierazten dute. Etxebizitza eskasia dagoela eta eraiki egin behar dela diote. Publiko edo pribatu, baina gehiago eraiki behar dela, masiboki eraiki ere. Zergatik ordea? Eta norentzat?

Euskal lurraldea, Bizkaia, Gipuzkoa eta Lapurdi bereziki, etxebizitzaz beteta dago. Biztanle-dentsitatea altua da Euskal Herrian (155 biztanle/km2-ko 2022an; orain gehiago) eta oso altua aipaturiko hiru lurraldeetan (330 Lapurdin, 370 Gipuzkoan eta 530 Bizkaian).

gehiago dira hildakoak jaiotakoak baino. Hau da, populazio saldo naturala negatiboa da

Baina, aldiz, natalitatea ez da batere altua. Kontrakoa, duela hainbat hamardakadatik, munduko jaiotza-tasarik baxuenetakoa eta biztanleriarik zahartuenetarikoa dugu (lorpen bikaina herri gisa akabaturik nahi gaituztenentzat) eta, urtero, gehiago dira hildakoak jaiotakoak baino. Hau da, populazio saldo naturala negatiboa da.

Gazteak eta haurrak zaharrak baino askoz gutxiago dira. Beraz, bestelako faktorerik ezean, biztanleria murriztuz joango litzateke eta ez handituz. Eta beraz, etxebizitza eskasiarako joera baino, kontrako joera gertatuko litzateke. Hau da, etxebizitza-parkea zaharberritzeko ohiko lan eta eraikitzeetatik landa, ez legoke masiboki eraikitzeko inolako beharrik.

Baina badago, badagoenez, beste faktore bat, noski. Immigrazioaren faktorea, jakina. Zehatzago, immigrazio masibo eta gure kasuan populazio kolonizazioaren faktorea.

euskal gazte gutxi dago, baina frantses asko. Eta auzo eta etxebizitza berri gehienetan frantses etorri berriak bizi dira orain

Esaterako, Senperen, 25 urtetan 3.000 pertsonatan handitu da biztanleria. Etxebizitza berri asko eta ia auzo osoak eraiki dira. Baina konpondu ote ditu horrek senpertar gazteen etxebizitzarako zailtasunak? Ez. Soldatarekiko, prezioak askoz handiagoak dira orain duela 25 urte baino. Izan ere, eskaria ikaragarria da. Euskal gazte gutxi dago, baina frantses asko. Eta auzo eta etxebizitza berri gehienetan frantses etorri berriak bizi dira orain. Etxebizitzaren auzia ez da konpondu eta, gainera, euskaldunak gero eta minorizatuago daude Senperen. Nori komeni zaio hori?

populazio hazkunde horrek, turistifikazioarekin eta espekulazioarekin batera, etxebizitza eskaria handitzen du

Bada, horixe da, oro har, Euskal Herri osoan gauzatzen ari den eredua. Biztanleria hazten ari da populazio atzerritarra masiboki datorrelako (urtero Orereta edo Durangoren tamaina duen kopuruan), eta populazio hazkunde horrek, turistifikazioarekin eta espekulazioarekin batera, etxebizitza eskaria handitzen du.

Hortaz, Confebaskek agertu bezala, datozen urteetan beste ehunka milaka atzerritar gehiago ekartzeko asmoa badute, logikoa da haiek etxebizitza gehiago eraikitzea defendatzea. Are gehiago, izan txiroentzako apartamentu-bloke edo eros-ahalmen handiagoa dutenentzako auzune, eraikuntza lanen onuradun ekonomikoak ere euren enpresak izango direnean.

Logikoa da haiek hormigoi gehiago, populazio ez-euskaldun gehiago, eskulan merke gehiago eta kontsumitzaile gehiago (supermerkatu gehiago, adibidez) nahi izatea. Baina ez da logikoa, eta areago, iruzurra da, “abertzale” deitzen diren eragile eta pertsonek eredu hori defendatzea.