Guda edota gatazka bortitzetan giza-sufrimendua pairatzen dute alde desberdinek. Baina auziak giza-sufrimendura mugatzea, gatazken arrazoiak ukatuz, desitxuratzailea izan daiteke.
Hemen, bi estatu okupatzaileren erasopean, biktima kolektiboa Euskal Herria da.
Giza-sufrimendua pairatu zuten 778an Orreagan akabatuak edota zaurituak izan ziren armada frankoko ehunka soldadu eta haien senideek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten Amaiurko gazteluaren setioan akabatuak edota zaurituak izan ziren dozenaka konkistatzaileek eta haien senideek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten matxinada desberdinetan akabatuak eta zaurituak izan ziren jauntxo eta tirano arrotzen morroiek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten XIX. mendean foruen aldeko altxamendua zapaltzera etorri eta akabatuak izan ziren Espartero espainiar jeneralaren soldaduek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten 36-37ko gudan Eusko Gudarosteak akabatu zituen espainiar falangista eta faxistek eta haien senideek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten ETAk akabatu zituen espainiar arduradun eta indar armatuetako kideek eta haien senideek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten Algerian akabatuak izan ziren milaka frantsesek? Eta Vietnamen akabatuak izan ziren milaka yankiek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten Ameriketan herri indigenetako gudariek akabatutako kolonoek eta haien senideek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten sobietarrek masiboki akabatu zituzten alemaniar soldadu naziek eta haien familiek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuen Gernikako bonbaketan konplize izan eta buruz behera zintzilikaturik bukatu zuen italiar buruzagi faxistak? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua pairatu zuten Kubako iraultza armez gelditzen saiatzean akabatuak izan zirenek eta haien senideek? Bai, jakina.
Giza-sufrimendua eragin zieten espainiarrek haien “Independentzia gudan” hil zituzten frantsesei? Eta frantsesek haien “Erresistentzia gudan” hil zituzten alemaniarrei? Bai, jakina.
Adibideekin bukaezina litzatekeen haria egin daiteke gatazka bortitz guztiek giza-sufrimendua eragiten dutenaren ebidentzia agertuz.
Bakoitzak bere bandoaren eta ikuspegiaren arabera baloratuko du kasu bakoitzean giza-sufrimendua pairatzeak “biktima” izaera ematen duen ala ez.
Frantsesek eta algeriarrek, adibidez, ez dute kontsiderazio berdina Algeriako gudan hilak izan ziren frantsesetaz. Frantsesentzat “biktimak” eta are “heroiak” dira. Algeriarrentzat alderantziz, haiek borreroak ziren eta heroiak borrokan eroritako aberkideak. Aldearen arabera horrekiko ikuspegia oso desberdina da. Baina, ikuspegi orokor eta ez murriztu batetik, egitate bat dago: frantsesak joan ziren armen bidez Algeria okupatu eta kolonizatzera. Biktima kolektiboa Algeria izan zen.
Euskal Herrian egitate hori berbera da. Ez gara euskaldunok gure naziotasuna Frantzian eta Espainian inposatzera joan garenak. Haiek dira armen bidez haiena inposatzera eta gu nazio gisa desagerraraztera etorri direnak.
