2026ko uztailaren 29a. Aurpegi tristeko gizon bat AEBko Senatuaren Segurtasun Nazionaleko Batzordearen aurrean jesarri da. Hogeita hamar bat senatari ditu aurrean, eta kazetari mordoa eta publikoa atzean. Aldamenean bere abokatu nagusia eseri zaio, atzean beste bost abokatu. Ez da merkea izango horien guztien minuta. Saioa hasi eta laster, batzarra zuzentzen duenak esan dio abokatu nagusiari ezin dela bere bezeroaren aldamenean eseri, eta gogo txarrez egin du alde.
Anthony Fauci da gizona; argala, ilezuri sarria, aurpegi estua, eta elkarrengandik hurbil dauden begi txikiak. 85 urtekoa, horietatik 38 eman ditu Alergia eta Gaixotasun Infekziosoen Institutu Nazionaleko (NIAID) zuzendari karguan, 1984tik 2022ra arte, hain zuzen. 2025ean, Trump agintera heldu aurretxoan, Joe Biden presidenteak indultu prebentiboa eman zion 2014tik 2025era bitartean egin zitzakeen balizko delituengatik. Bizkarra ondo babestua duela dirudi.
Bizkarra ondo babestua duela dirudi
Rand Paul senatari errepublikarra da inkesta-batzordearen burua, begitan hartua du aspalditik, eta berak egin du sarrera. Bere azalpen luzean, beste gauza askoren artean, esan du Fauciren ahotik jakin nahi dutela ea egia den Wuhango laborategian birusa gaiztotzeko esperimentuak finantzatu eta gidatu zituen, eta zergatik agindu zuen Estatu Batuak geldiaraztea, hau da, industriak, eskolak eta abar ixtea.
—Bost minutu dituzu nahi duzuna esateko—, adierazi dio R. Paulek.
Zutitu eta gora jaso du eskuin-esku zabaldua, egia esango duela zin eginez.
Eseri da eta agur protokolarioen ondoren, esku arteko papera irakurtzen hasi:
“Garbi dago Paul senataria obsesionatuta dagoela ni auziperatzearekin. Niri buruzko iruzkin iraingarriak egin ditu, eta nire egunerokoa argitaratu du, editatu gabe, ni lotsarazteko eta beldurtzeko. Atera dezakedan ondorioa da, ni batzorde honen aurrera deitzeko arrazoi bakarra, niri gauzaren bat esanaraztea dela; Rand Paul batzorde-zuzendariak publikoki sarri adierazi duen bezala, ni ‘barra artean’ sartzeko aitzakiaren bat bilatu nahi du. Hau egiteak min ematen didan arren, gobernuaren legegintza-besoari diodan errespetuagatik eta Kongresuari laguntzen hamarkadetan zehar izan dudan ibilbideagatik, nire abokatuen gomendioari jarraituz, Konstituzioaren Bosgarren Zuzenketak ematen didan eskubideaz baliatuko naiz nire burua babesteko, eta ez ditut zuen galderak erantzungo.”
Batzorde-buruak egin dio lehen galdera:
—Fauci jauna, egia al da Wuhango laborategian, Txinan, birusak manipulatu zirela “funtzio-irabazpen” teknikaz (gain-of-function), birus horiek kutsakorrago eta hilgarriago bihurtzeko? Zuk zuzentzen zenuen erakundeak finantzatuta, jakina.
Faucik papera hartu du eta zera irakurri esku-ikara apur batez:
—Nire abokatuaren aholkuz, errespetu osoz, uko egiten diot erantzuteari, Konstituzioaren Bosgarren Zuzenketak eskaintzen didan eskubidean oinarrituta.
Bigarren galdera ere senatari berak egin dio:
—Fauci jauna, zuk beti defendatu duzu modu naturalean sortu zela koronabirusa, hau da, saguzarra izan zela jatorria. Gaur egun mundu guztiak daki, eta orduan ere bai ziur asko, Wuhango laborategian artifizialki sortua dela, eta istripuz edo, handik kanporatu zela. Zer arrazoi egon zen Wuhango ikerketa bultzatzeko?
Faucik berriz hartu du papera eskuan.
—Nire abokatuaren aholkuz, errespetu osoz, uko egiten diot erantzuteari, Konstituzioaren Bosgarren Zuzenketak eskaintzen didan eskubidean oinarrituta.
—Fauci jauna, zure jardunak ez al du lagundu gizakiak bere historia osoan jasandako epidemia handiena sortzen?
Erantzun bera berriz ere.
—Fauci jauna, prest al zaude onartzeko hanka-sartze handia izan zela Txinan ikerketa arriskutsuak finantzatzea eta aurrera eramatea?
—Fauci jauna, egia al da pribatuan esaten zenuela kobida ez dela gripe bat baino txarragoa? Hori ondorioztatu daiteke behintzat berriki iragazi den zure egunerokoa irakurrita. Hori kontraesanean dago zure agerraldi publikoetan zabaltzen zenuen izu-ikararekin.
—Fauci jauna, badakigu txertoekin aberastu ziren farmazia-etxe handiek diru kopuru itzelak banatu zituztela mediku eta zientzialarien artean. Zuri edo zure ingurukoei ezer heldu al zitzaizuen?
—Fauci jauna, harro sentitu al zinen momentuko pertsonaia mediatikoena izanda? Munduko pertsonarik inportanteena, une berezi hartan?
—Fauci jauna, esana duzu pertsonen arteko segurtasun-distantziak 6 oinekoa (1,8 m) izan beharra bilera batean bururatu zitzaizuen irudipen bat izan zela, inolako ikerketarik egin gabe. Zer diozu horretaz?
—Fauci jauna, damutzen zara mundua geldiarazi izanaz? Ekonomiari kalte ikaragarria egin izanaz? Eskolak itxiarazi izanaz? Umeei maskarak erabilarazi izanaz? Umeengan traumak sortu izanaz?
—Fauci jauna, ez al duzu uste txertoek albo kalteak eragin zituztela?
Erantzun bera hamaika aldiz, hobeto esanda 111 aldiz, hori izan baitzen kopuru zehatza.
Ron Johnson senatariak hartu du hitza. Gogoratu dio Fauciri hasieran esan zuela gripe bikoitz bat zela kobida, ez gehiago. Horregatik merezi al zuen mundua geraraztea? Esan du ivermektina edo hidroxiklorokina bezalako medikamentuak erabil zitezkeela prebentzio gisa, beren efikazia frogatua zutenak, baina Faucik debekatu egin zituela.
James Lankford senataria Wuhango laborategiaz jardun zaio luze, han egiten ziren esperimentu arriskutsuez. Esan dio 2020ko urtarrilaren 31n, AEBn koronabirasagatik lehen heriotza gertatu baino lehen, Faucik idatzi zuela spike proteina ezin zela koronabirusean modu naturalean txertatu, eta planteatzen zuela apropos ezarria izan zitekeela eta istripuz zabaldua, edo nahita, burutik jota zegoen pertsona baten eskutik, lehen aukera lehenesten zuen arren. Ea zer zuen horretaz esateko. Erantzun bera.
Baina Bill Gatesi buruz Rick Scott senatariak egin zion galdeketa izan zen beharbada trinkoena. Galdera bakoitzaren ondoren, erantzun prefabrikatu berbera.
—Bill Gatesekin uztartu al zinen osasun globalaren edo txertoen gaian? Zenbat diru eman diote Bill Gatesen entitateek NIAID kolektiboari 2005etik aurrera? Zuk dakizula, B. Gatesek kolaboratu al zuen Txinarekin ikerketa delikatuetan? Jaso al zenuen dirurik Kobidaren jabetza intelektualaren kontzeptuan? Zergatik NIAIDek ez ditu publiko egiten ordainketa horiek? Egia al da B. Gatesen babesa eta segurtasuna eskatu zenuela?
Irakurri duen guztietan paperera begira egin du, badirudi ez dela fidatzen bere memoriaz. Josh Hawley senatariaren galdeketa bitxia izan da mediatikoena.
—Ikusita dago ez dagoela modurik zu 5. zuzenketatik ateratzeko, eta ahalegindu gaitezen beste zerbait egiten. Fauci jauna, zein egun da gaur?
—Nire abokatuaren aholkuz, errespetu osoz, uko egiten diot erantzuteari, Konstituzioaren Bosgarren Zuzenketak eskaintzen didan eskubidean oinarrituta.
—Zein kolore du daramazun gorbatak?
Erantzun bera.
—Zein kolore du aurrean duzun alfonbrak?
Faucik saritua izatea eskatu zuen bere langile federalen bidez (…) Zortzi sari ere jaso zituen dirutan
Gero gogora ekarri dio saritua izatea eskatu zuela bere langile federalen bidez, eta horrela 900.000 mila dolarreko sari entzutetsu bat eskuratu zuela. Eta ez zela sari bakarra izan, beste zortzi sari ere jaso zituela dirutan (panel batean erakutsi ditu jaso zituen bederatzi sariak eta horretarako erabili zituen langile federalen izenak). Honela esan dio: “Zure mezu elektronikoei esker dakigu hau. Zure ondarea hamabi milioi dolar baino gehiagokoa da eta urtean 400.000 dolar baino gehiago jasotzen duzu pentsio gisa. Baina ez da diru kontua bakarrik, boterea ere bada. Munduko zientzialaririk famatuena izan nahi zenuen, denbora guztian telebistan egon nahi zenuen, zientziaren jainkoa izan nahi zenuen. Agian uneren baten zerbitzari publiko ona izango zinen, ez dakit, baina noizbait galdu egin zinen bidean eta nartzisista, megalomanoa eta gezurtia bihurtu zinen. Munduko zientzialari inportanteena zinela esan zenuen zuk zeuk telebistan. Zure lanbidea desohoratu duzu”.
Gero Bernie Moreno senatariak hainbat galdera egin dio erantzun berberarekin. Azkenik audientziako publikoari zutik jartzeko eskatu dio baldin eta: pentsatu bazuten 1,8 metroko distantziaren araua tontakeria bat zela; txertoa ez hartzeagatik kaleratuak izan baziren, indar armatuetako kideak barne; eskolak ixtea ergelkeria itzela izan zela uste bazuten. Publikoko jende gehientsua zutitu da.
Gero bi emakumek hartu dute hitza. Batetik, Joni Ernst senatariak, eta esan du Ipar Karolinako Unibertsitateko laborategian abortatutako giza fetuen geneak arratoietan txertatzen zirela eta ondoren arratoiok Txinako laborategietara bidaltzen. Galdetu dio ea zer dela eta finantzatzen zituen bere sailak esperimentu horiek. Bestetik, Ashley Moodyk Fauciren egunerokoaren zatiak irakurri ditu, non harro esaten duen berak konbentzitu zuela New Yorkeko alkatea eskolak eta negozioak itxi zitzan. Nahiz eta gero — argitu du senatariak –, medikuak publikoki adierazi zuen berak ez zuela inolako konfinamendurik aholkatu.
Senatari demokratek ere izan dute hitz egiteko aukera audientzian, baina ez diote galdera bakar bat ere egin Fauciri eta gauza bera esan dute funtsean: medikuaren bizi osoko lana goraipatu dute, eta pandemian izandako jokabide bikaina gogora ekarri. Tranpa bat jarri nahi diotela, eta ondo egingo duela ez erantzuten.
Ez da erraza izango Fauci auzipetzea eta gutxiago kondenatzea
Asper-asper eginda daude kolore bateko zein besteko senatariak. Batzorde buruak mehatxatu du Fauci prozesatua izan daitekeela Senatuari men ez egiteagatik, desakatoagatik, nahiz eta Bidenen indultua izan, hark 2025era arteko balizko delituengatik babesten baitu soilik. Rand Paulek amaitutzat eman du audientzia.
Hurrengo hasteko Senatuaren bileran bozketa egingo zen; zortzi boto Fauci auzibidean jartzearen alde (errepublikarrak), eta bost kontra (demokratak). Baina ez da erraza izango auzipetzea eta gutxiago kondenatzea.
Portadak bete dituen notizia izan da, baina Euskal Herriko hedabideetan nik ez dut berba bat ere aurkitu Berrian, Gara-Naizen, Deia Taldean edo Diario Vasco-El Correon
Fauciren agerraldia portadak bete dituen notizia izan da AEBko hedabideetan. Internetera jotzea aski nolako oihartzun mediatikoa izan duen ikusteko. Osorik edo zatika ikus daiteke hiru ordu baino gehiago iraun zuen saioa. Eta Euskal Herriko hedabideetan? Nik ez dut berba bat ere aurkitu Berrian, Gara-Naizen, Deia Taldean edo Diario Vasco-El Correon.
Oso ongi informatuta gaude, bai jauna.
* * *
Hemen ikus daiteke agerraldi osoa, ingelesez:
