Mundu honetan ustel usaina dago
Jeffrey Epsteinen izenak nazka eragiten du. Baina bere kasua ez da soilik nerabeen kontrako gehiegikerien eta haien salerosketaren historia bat; askok susmatzen dugun zerbaiten baieztapen publikoa da: elite ekonomiko, politiko eta sozialen zati batek urteetan jardun du eta zigorgabetasun eskandalagarriz jokatzen jarraitzen du. Asaldagarria ez da soilik Epstein edo Cote Cabezudok egin zutena, baizik eta haien inguruan zeudenak eta zigorgabetasun osoz jarduten jarraitzen dutenak: aktoreak, zientzialariak, bankariak, erregetzako kideak, politikariak. Botere eta eragin handiko pertsonak, akusazioen eta kondenen ondoren ere haiekin harremana izan zutenak. Epstein eta Cabezudo itzaletan zelatan jarraitzen duen munstro baten aurpegiak besterik ez dira.
Eta hau ez da fenomeno berria. 70eko hamarkadaz geroztik, Francis Sheldenena bezalako kasuek (Michiganeko North Fox Islanden jabea zen Shelden) eredu kezkagarria erakusten dute: sexu-abusu eta haurren esplotazio sareak karitate edo pribilegiozko fatxaden azpian, askotan eragin handiko sektoreen konplizitatearekin edo isiltasunarekin. Sheldenek epaitu aurretik ihes egin zuen; Epstein erabateko itxiera judizial baten aurretik hil zen; eta Cabezudo Euskal Herrian ikus daitekeen piezetako bat baino ez da. Agerian utzitako kasu bakoitzak “munstro” handiago baten zati bat baino ez du erakusten, inguratzen dutenen aberastasun, eragin eta zigorgabetasunak eutsia.
Epsteinen inguruko askok ospe handiko posizioetan jarraitzen dute, Cabezudoren kasuan bezala
Ez dirudi gertaera isolatua, zerbait sakonagoaren sintoma baizik: Epsteinen kasuan, biktima nerabe asko isilarazi zituzten akordio judizial opakuen bidez. Eta, hala eta guztiz ere, bere ingurua osatzen zutenen zati handi batek ospe handiko posizioetan jarraitzen du, Cabezudoren kasuan bezala, halako delitu larriengatik kondenatutako norbaitekiko hurbiltasunak garrantzi moralik ez balu bezala. Eredu honek sistema zabalago bat islatzen du: boterea eta aberastasuna muga errealik gabe kontzentratzen direnean, ustelkeriak salbuespen izateari uzten dio eta arau bilakatzen da.
Epsteinen heriotzak — suizidioa edo zerbait ilunagoa — eskandalua faltsuki itxi zuen, seguruenik askoz handiagoa den zerbaiten punta baino erakusten ez zuena. Emakumeen eta nerabeen salerosketa, haurren salerosketa, pedofilia, sexu-esplotazioa, organo-trafikoa, adopzio irregularrak, drogak, armak… Ez dira fantasiak: milioika dolar mugitzen dituzten eta botere-, konplizitate- eta isiltasun-sareei esker bizirik irauten duten negozio errealak dira. Kezkagarriena ez da negozio horiek existitzea bakarrik, baizik eta gizartearen sumindura zein azkar disolbatzen den. Eskandaluzko egun batzuk, zarata mediatikoa, teoria gurutzatuak… eta denak berdin jarraitzen du.
Emakume, nerabe eta haurren salerosketa ez da fantasia: milioika dolar mugitzen dituen negozio erreala da
Eta hemen, hausnarketak izen propiotik haratago joan behar du. Botereak beti ditu bere bozeramaileak, eskuinekoak zein ezkerrekoak. “Gorrien” eta “urdinen” arteko etengabeko norgehiagokan bizitzera bultzatzen gaituzte, progresoaren eta kontserbadurismoaren artean, eta, bitartean, botere errealak ukiezin dirau, gobernatzen duenak gobernatzen duela. Kontua ez da gizarte zibilean balio zintzoak daudenik ukatzea, baizik eta desberdintasun ideologiko horiek amorrua bideratzeko erabili direla onartzea, funtsezkoa dena aldatu gabe. Aurpegiak aldatzen dira, baina ez jokoaren arauak.
Horregatik da hain aztoragarria Noam Chomsky bezalako erreferente intelektualak ere engranajearen parte izan daitezkeela ikustea. Mito baten erorketa ez da norberarentzat etsigarria bakarrik; ohartarazpen bat da. Irakurtzea beharrezkoa da, bai, baina irizpide propioekin irakurtzea. Figura publikoak idealizatzeak pentsamendu propioa lokarrarazten du. Beste batzuei gure ordez pentsatzen uzten diegunean, manipulaerrazagoak bihurtzen gara.
Soziopata boteredunen buru gaixoek bilatzen duten helburu bat da guri abusuen iruditeria hori onarraraztea eta jende xeheak abusua gauza gustagarritzat normalizatzea
Gogoeta ezin da boteretsuak seinalatzean bakarrik geratu ere. Auzia egunerokotasunera iristen da. Doako pornografiako edozein orrialdetan sartzea nahikoa da gehien kontsumitzen den edukiaren zati handi batek emakumeen umiliazioa, indarkeria eta mespretxua normalizatzen dituela egiaztatzeko. Legezkoa izango da, baina galde daiteke zer baldintzatan gertatzen den eta zer istorio pertsonal dauden atzean. Pornografiaren kontsumo masiboak — baita doakoak ere — degradazio-dinamikak hutsaltzen dituen industria bati eusten dio. Beraz, horrelako edukiak zalantzan jarri gabe begiratzea konplizitate forma bat ere bada. Gainera, kontuan izan beharko genuke soziopata boteredunen buru gaixoek bilatzen duten helburu bat dela guri abusuen iruditeria hori onarraraztea eta guk, jende xeheak, abusua gauza gustagarritzat normalizatzea.
Eta hori ez da nazioarteko goi mailetan bakarrik gertatzen. Euskal Herrian, Cote Cabezudoren kasuak ez du “ustezko delituez” hitz egiten: bera kondenatuta eta espetxean dago, baina gainerako inplikatuek — politikariak, eragin handiko pertsonak eta Euskal Herrian zein Estatuan ezagunak direnak — inpunitate osoz mugitzen jarraitzen dute, Epsteinen kasuan bezala. Baten zigorrak ez ditu automatikoki desegiten inguruan dituen isiltasun-, babes- eta konplize-sareak. Biktima nerabeei ere ez die horrek berez duintasuna itzultzen; biktima horiek gehiegitan seinalatu eta zalantzan jarri dituzte.
Jeffrey Epstein, Cote Cabezudo eta Francis Shelden ez dira pertsona perbertso hutsak soilik. Sistema baten aurpegiak dira, eta sistema horretan diruak isiltasuna erosten du, eta eragiteko boterea eta, gehiegitan, inpunitatea. Pieza bat erortzen denean, joko-taula apenas mugitzen den. Bat sakrifikatzen dute, gainontzeko guztiak zutik jarrai dezan.
Benetako eskandalua ez da munstro horiek existitzen direla, baizik eta munstro horiek sortzen eta babesten dituen sistemak normaltasunez funtzionatzen jarraitzen duela. Eta zatituta, oharkabetuta, entretenituta eta anestesiatuta gauzkaten artean, ustel kiratsak iraungo du.
Aste honetan bili bolo ibil da fiskal gringa nagusiak esan omen duela ezin dela jazarri zerrenda kriminal horietako jende guztia kaos politiko-soziala lekarkeelako. Bila ibili naiz eta ez dut aurkitu hori esan duenaren baieztapen argirik baina egia ala gezurra errealitate gordina azaltzen du horrek; mundu maila gorenetatik hasita, Sta Klarako uhartetik pasa eta gure sukaldeetaraino gizartearen egiturak ustelak daudela.
Ustelkeria da gure euskarri eta zutabea eta stokolmeko sindromeak jota gaude etxe ustelean bizitzen, tajuzko zerbait konpontzen hasten baldin ba gara etxea gainean eroriko zaigunaren beldur. “Amabirjinatxo gera nadin honelatsu”
Botereak beti sakrifikatzen ditu herritarrak.
Antonio Hidalgo Diegoren “El Minotauro en Alcàsser. Crimen sádico, voluntad de poder y feminismo de Estado” liburuaren irakurketa gomendatzen dut (https://www.editorialbagauda.com/product/6896434/el-minotauro-en-alcasser-crimen-sadico-voluntad-de-poder-y-feminismo-de-estado)