Txupakamerak

Gauza gutxi izanen da euskaldunontzat KORRIKA baino bateratzaileagorik. Edozein txikikeriarengatik mokoka gabiltzan garaiotan; hamar egunez, behintzat, gure artekoak ahaztu eta lekuko baten atzean elkartzeko gai gara, denok norabide berean joanez. Kilometroz kilometro, ia bereizezina dirudien Euskal Herriko mapa zeharkatuz goaz, argi utziz zer den herri egiten gaituena: EUSKARA.

Bi urtean behin bada ere, gure lurren jaun ta jabe sentitzen gara, garaitezinak eta indartsu, emozioz beterik eta euskaldun izateaz harro. Magikoa dirudien kidetasunak batzuetan ahul sentitzen ditugun konexioak indartu, eta bereizi nahi gaituzten muga horiek goitik behera lehertzen ditu. Bi astez ez dago mundurik Euskal Herriaz gaindi.

Hori ez da KORRIKAren ahalmen bakarra. Badira urtean zehar txandala janzten ez dutenak eta, KORRIKAren motibazioak lagunduta, kilometro puska bat egiteko gai direnak. Umeei goizeko ordu txikiak arte esna egoteko baimena ematen zaie, KORRIKA adinaren gainetik dagoelako. Agureak, gazteak, haurrak aulkitxoan… Gizon, emakume, etorkin, euskaldun zahar, euskaldun berri, kirolari, alferrontzi… Bost axola, inork ez dio erreparatuko zure izaerari, edo zure korrika egiteko moduari, xelebreetan xelebreena bada ere. Zoramen kolektiboa norbanakoaren gainetik dago; baina badira, ordea, azkeneko hori ulertzen ez dutenak.

KORRIKAn euskararen aldeko mezuaz gain bestelako hamaika aldarrikapen ikusten dira eta, berez, horrek ez luke arazorik izan beharko. Logikoa den bezala, bakoitza aske da bere kilometroan zilegi deritzona erreibindikatzeko, hala gustuko duen bandera eramateko: ikurrina, Nafarroa, Palestina, presoak… Betiere, euskararen aurkako sinboloa ez bada, jakina! Ni neu ere askotan ibilia izan naiz KORRIKAn aldarrikapen ugarirekin, eta ez dut ezer adierazpen ezberdinak erakustearen aurka. Halere, badira moduak.

Joan den egunean Larragan izan nintzen KORRIKAn, eta tipo batek nire arreta bereganatu zuen. Ez zen bertakoa, ezta ingurukoa ere. Kilometroz kilometro lehen lerroan ibili zen, bere presoen banderarekin kameraren fokoa bilatzen. Gerora, telebistan ikusi nuen sekulako kilometrada egin zuela, Larragatik Gareseraino. Antza denez, antolatzaileek ezagutzen zuten, baita “aurten zenbatetan ikusiko zaitugu? Biba zu!” esan ere. Hor ibili zen, erdi-erdian eta beti lekukoaren parean, hartzea lortu arte. Larragako herriarena zen kilometroan bere eskuetan erori zen eta tarte luze batez eraman zuen. Azkenean, larragarrek pasatzeko eskatu behar izan zioten. Ez zen asetu, antza, Mendigorriatik gertu beste bitan hartu baitzuen lekukoa eta bera izan zen, hain zuzen ere, hurrengo kilometrokoei pasa ziena. Handik ordu erdira, hor zebilen oraindik, Garesen, lehen lerroan: Udaleko ordezkariak bere kilometroan lekukoa eramaten ari ziren eta alboan bera, banderatxoa astintzen, Gareseko herri guztiaren aurretik. Erretiratzean, muxu bat bota zien furgonetakoei eta haiek bere izenaz agurtu eta “eskerrik asko” erantzun zioten. Harrigarria, zinez.

Kontua ez da hor amaitzen. Zelako sorpresa nirea hurrengo egunean Iruñeko Udalaren kilometroa ikusi nuenean: han zegoen Joseba Asironen alboan lekukoa itxaroten, bere banderatxoarekin bultzaka lekua hartzeko. Alkatearen korrikaldi osoa eman zuen bere atzetik, bizkartzaina bailitzan, gainontzeko zinegotzi guztien aurrean. Momentu batez susmo txarra hartu nion; ez ote da infiltratu bat izango? Kontua apur bat aztertzean, flipatuta geratu nintzen, izan ere, ez zen bere lehen KORRIKA Asironen alboan, 2019 eta 2024ko argazkiak ikusi eta bertan ere topatu bainuen. Ia ezinezkoa izango da Iruñeko EH Bilduko alkatearen argazki bat lortzea alboan presoen bandera azaldu gabe. Opari aparta komunikabide eskuindarrentzat.

Alkateak alde egitean, alabaina, hor jarraitu zuen eta erne ibili zen KORRIKAren pankartari heltzeko, modu horretan lehen lerroa ziurtatuz. Hori gutxi balitz, Arrano Elkartearen kilometroan pankarta atzean geratu zen momentu batez eta, aurrea hartu nahian, erditik sartu zen gizona, lekukoa zeraman neska lurrera botaz. Sekulakoa!

Benetan irrigarria eta iraingarria iruditzen zait hau guztia. Entzierroan telebista sartu zenekoa datorkit burura, esentzia herrikoia galdu eta protagonismo bilatzaileak azaldu zirelarik. Nor da gizon hau, KORRIKAko divino bat?

Zer nolako mesedea egiten diote holako jarrerek KORRIKAri? Edota presoen aldeko aldarriari, sikiera? Zein zen tipo horrek helarazi nahi zuen mezua? Euskararen alde dagoela? Presoak euskara baino garrantzitsuagoak direla? Ala lasterka egiten inor baino hobea dela eta bere aurpegia Euskal Herri osoari erakutsi nahi diola? Ziur primeran sentituko dela egindakoarengatik; euskaldunetan euskaldunena. Sari bat nahi, motel?

Korrikaldi luze bat egin nahi baduzu, bikain, baina ez zaitez ibilbide osoan lehen planoan egon. Presoen aldeko bandera eraman nahi baduzu, ongi; dena den, ez dadila euskararen aldeko aldarriaren gainetik geratu. Gaur egun mila modu dituzu zure egoa elikatzeko: kanal bat ireki dezakezu Youtuben eta mundu guztiari bira eman zure presoen banderatxoarekin korrika, denok ikus dezagun zein militantea zaren. Baina, mesedez, ez zaitez ospakizun herrikoi batez baliatu zure ikuskizun propioa muntatzeko, txupakamera!