LIBURU GOMENDAGARRI BI
Joan den uztailean, Elosuko baraualdi independentean, hizketaldi mamitsuak izan genituen, ohi bezala, eta horietan jorratutako gai batzuen inguruan berriki irakurri ditudan liburu bitaz hitz egitera natorkizue. Bata euskal historia eta identitatearekin lotua da, eta bestea zahartzarorako prestaketari buruzkoa.
Deiadarra; Pirinioetako erresistentzia (Aritz Ibarra Agirrezabala, Nabarralde 2026)
Liburu honen egilea irudigilea da eta berak egindako marrazki handiekin hornituta dago Deiadarra, gure historiari lotutako pasadizoen ilustrazioekin. 255 orrialdeko testuan, gure historia ezagutzeko ezinbesteko izan zen Nafarroako erreinuaren hastapenak, bilakaera eta desagerpenaren arrazoiak ageri dira.
Nire ustez, modu zinematografikoan egindako narrazio baten bidez azalduta dago; izan ere, data eta datu historikoez gain, bertako protagonisten deskribapena, izaera, adina, itxura edo pentsaera jasotzeak atsegin egiten du irakurketa. Bereziki nabarmentzekoak dira hainbat bataila militarren eta zenbait egoeraren deskribapenak: Noain, Amaiur, Poitiers, Hondarribia… eta bertan izan genituen heroi ezezagunenak: Jakue Belatz Medrano adibidez, edo Petri mariskala. Gaztelaren aldeko Beaumontarren izenak eta traizioen bidez haiek lortutako irabaziak ere ageri dira. Horien artean Petri Balantza abokatua dago, arrazoi politikoak tarteko sorgin ehiza abiarazi zuena, Inkisizioa Nafarroara heldu aurretik.
Pelikula luze edo serie baten moduan irakurtzen den liburua da Deiadarra, interesgarri egiten da ezagutu gabeko gure historiaz jabetzen garen bitartean.
La República de las últimas voluntades (Txema García Paredes, autoedizioa 2026)
Txema García kazetaria izen ezaguna da Gernikako Guggenheimen aurkako iritzi artikuluengatik. Lagun baten bidez, oraintsu argitaratutako bere liburu hau irakurtzeko aukera izan dut.
Bilboko jatetxe barazkizale batean aurkitutako iragarki bati jarraiki, idazleak Arratzun dagoen Azken lubakia izeneko komunitatea ezagutzeko parada izango du. Han bizi diren adineko pertsonek, ezkertiar mugimenduetatik eratorriak gehienak, elkartasunean oinarritutako elkarbizitza daramate. Bertan bizitzeko aukera izango du idazleak, eta, bere zalantzekin, haiekin bat egiteko prozesua azaltzen du liburuan.
Azken lubakia taldeak, Busturialdeko zaintzaren egoeraz eta adinduen bakardade arazoaz kezkaturik, erakundeei proposamen bat luzatzen die: norbaiti etxeko gela bat eskaintzea, elkarbizitza baterako. Eskaintza horrek, baina, sekulako arazoak ekarriko dizkie. Oso modu gordinean ageri dira, zaintzaren negozioa babesten duen Diputazioaren politika, alde batetik, eta herri ekimen batetik sortutako erantzuna, beste aldetik. Donostiako bazkari solidarioen auzia gogorarazi dit liburuan deskribatzen den auzi gogorrak. Arratzuko lagunek, azkenean, desobedientzia zibilarera jotzen dute, duintasunagatik.
Bizitzaren azken urteak bizitzeko modu eta aukerei buruzko gogoeta sakon bat da liburua, jende askorentzat inspiratzailea izan daitekeena, 71 urteko Txemak adinduen asmo eta gogoekin bete-betean bat egitean duenean. Zaintza eta heriotza negozio handi bihurtu diren garaiotan, liburu honek erakusten digu badaudela beste balore eta aukera batzuk.
