Hona hemen hirugarren artikulua, aurreko bien jarraipen zuzena dena. Planteatutako galderak abiapuntu hartuta eta garunaren osasuna, ardura pertsonala eta sintomen entzutea erdigunean jarriz egin da.
Aurreko bi artikuluetan galdera batzuk airean utzi ditugu: noraino iristen da gure osasunaren ardura? Zenbat botere ematen diogu kanpoko autoritateari? Noiz bihurtzen da laguntza mendekotasun? Galdera horiek ez dira teorikoak; eguneroko erabakietan agertzen dira, eta erantzunak zuzenean eragiten dio gure garunaren osasunari.
Garuna ez da organo isolatu bat. Bizitzen dugunarekin, pentsatzen dugunarekin, beldurrarekin eta lasaitasunarekin etengabeko elkarrizketan dago. Horregatik, osasunaren ardura kanpora erabat delegatzen dugunean, garuna ere mendekotasun-egoeran sartzen da. Besteak pentsatzen du gure ordez, besteak erabakitzen du, besteak esaten digu zer sentitu behar dugun. Hori ez da neutroa: osasun mentalaren ahultze-prozesua da.
Lehen baldintza kontziente izatea da: zer sentitzen dugun, zer beldur dugun, zer informazio kontsumitzen dugun eta nola eragiten digun
Garunaren osasuna mantentzeko lehen baldintza kontzientzia da. Kontziente izatea zer sentitzen dugun, zer beldur sartzen zaigun, zer informazio kontsumitzen dugun eta nola eragiten digun. Etengabeko mehatxu-mezuek, alarma-diskurtsoek eta diagnostiko beldurgarriek estres kronikoa sortzen dute, eta estres horrek zuzenean erasotzen dio garunari. Hori ez da kasualitatea.
Bigarren giltza ardura pertsonala da. Ardura ez da errua. Ardura da onartzea gure osasuna ez dela soilik beste baten esku utzi daitekeen zerbait. Botikek, terapiek edo profesionalek lagundu dezakete, baina ezin dute bizi gure ordez. Lo-ohiturak, elikadura, mugimendua, harreman afektiboak, isiltasuna, naturarekin harreman zuzenean egotea, oinutsik ibiltzea gure energia aktibatuz eta orekatuz…, horiek guztiak garunaren elikagai dira, eta ezin dira pilula batekin ordezkatu.
Naturak sintomen bidez hitz egiten digu. Mina, nekea, antsietatea, insomnioa edo tristura ez dira berehala isilarazi beharreko akatsak; askotan mezuak dira. Gorputzak eta garunak esaten digute zerbait ez doala ondo. Medikuntza industrialak sintoma kendu nahi izaten du lehenik. Ikuspegi osasungarriago batek, ordea, galdetu egiten du: zergatik agertu da hau? Zer aldatu behar dut?
Loa, elikadura, mugimendua, harremanak, isiltasuna, naturarekin kontaktu zuzena… Horiek guztiak garunaren elikagai dira eta ezin dira pilula batekin ordezkatu
Horrek ez du esan nahi sintoma guztiei “pasatzen utzi” behar zaienik, baizik eta entzun egin behar direla, testuinguruan jarri. Sintoma isilarazteak, arrazoia ulertu gabe, iatrogenia sotila sor dezake: arazoa ez da desagertzen, lekuz aldatzen da.
Garunaren osasunerako beste funtsezko elementu bat informazioaren higienea da. Ez da berdin zer entzuten dugun, nori sinesten diogun eta zenbat denbora pasatzen dugun beldurrezko diskurtsoetan murgilduta. Estresari dagokionez, garunak ez ditu gezurra eta egia bereizten: jasotzen duenak eragina du.
Osasuna ez da perfekzio-egoera bat, ez da sintomarik gabeko bizitza bat. Bizitza aldakorra da eta osasuna harreman dinamiko bat da
Azkenik, osasuna ez da perfekzio-egoera bat. Ez da sintomarik gabeko bizitza bat. Bizitza aldakorra da, eta gorputza ere bai. Osasuna harreman dinamiko bat da norberarekin, naturarekin eta inguruarekin. Harreman horretan subjektu aktibo bihurtzen garenean, iatrogeniaren aurkako babes handiena sortzen dugu.
Agian ez dago erantzun errazik, baina bide bat bai: gehiago entzun, gutxiago delegatu, eta berriro ikasi geure gorputzari eta garunari kasu egiten. Hori ez da atzerakada; osasunaren benetako aurrerapausoa da, batez ere egia eta argia behar dituen garaia bizi dugulako.
