Hezkuntzan politikarik ez!
Historiaz apur bat interesatu den edonork badaki frantziar estatuak eskola doakoa eta derrigorrezkoa bihurtu zuela 1881-1882ko legeen bidez, 1870ean jasandako porrot militar gogorraren ondorioz. Badaki, halaber, helburu nagusiak frantziar nazionalismoa sustatzea eta frantsesa inposatzea izan zirela. Frantziako eta menpeko eskualdeetako gazteak beren atzaparretatik pasatuta, prestakuntza politiko-militar baten bidez Alemaniak anexionatutako Alsazia eta Lorrena eskualdeak berreskuratzeko nahia elikatzen zuten.
Historia interesatu zaion edonork badaki hezkuntza baliatu izan dutela gure hizkuntza desagerrarazteko eta frantsesa zein gaztelania inposatzeko.
Eta historiari apur bat begiratu dionak badaki, hauteskundeak irabazi orduko, gobernuek sarritan hezkuntza programak erreformatu izan dituztela. Badaki ere Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan Frantziako programak inposatzen direla: frantses hizkuntza eta historia, Frantziako balioen transmisioa, Marseillesa ikastera derrigortzea, edo gu frantsesak garela sinestaraztea.
Nire eskolatzea horrelakoa izan zen: Frantziako banderak, Frantziako mapak, frantsesa, frantses erreferentziak… eta, batez ere, etengabe ni “l’espagnol” gisa identifikatzea etsaien naziotasuna inposatuz.
Politika da, bai, baina beraiek egiten dutena bezainbeste
Eta horiek dira, hain zuzen, “hezkuntzan politikarik ez” dela egin behar ozen aldarrikatzen dutenak. Beraientzat, Palestinan gertatzen ari denaz hitz egitea eta genozidioa salatzea politika egitea da. Haurrei karrikan lehen hitza euskaraz egitea eskatzea politika egitea da. Edo gu herri zapaldu bat garela azaltzea politika egitea da berriz ere. Politika da, bai, baina beraiek egiten dutena bezainbeste.
Euskaldunoi dagokigu, konplexurik eta beldurrik gabe, etxeetan, karrikan eta ikastetxeetan zapalduon pedagogia egitea
Izan ere, normaltasunaren izenean egiten dutena ere politika da: zapaltzaileen pedagogia. Eta euskaldunoi dagokigu, konplexurik eta beldurrik gabe, etxeetan, karrikan eta ikastetxeetan zapalduon pedagogia egitea.
Hezkuntza, ikasketa programetatik harago, horretan datza: normaltasuna zalantzan jartzea, espiritu kritikoa garatzea eta injustizien aurrean altxatzea. Gure haurrek, egun batez, lotzen gaituzten kateak hausteko kontzientzia eta indarra izan dezaten, erakasle abertzaleok gurea: Euskal Herria.
