Baionako Topaketa Internazionalisten agiria

Hona hemen Baxenabarreko EHEk zabaldu duen agiria:

Agiri internazionalista

Otsailaren 5ean, EHE mugimenduko lau kide Baionan epaituko dituzte, 2025eko irailaren 27an Departamenduaren Baionako egoitzaren horman “Euskaraz bizi nahi dugu” margotzeagatik.

Jakinik historikoki frantses Estatuko agintariek dutela euskara gutxiengoan ezarri, gutxiengo egoera horretatik ateratzeko euskarak behar duen diru kopuruari begira frantses instituzio politikoetako agintariek ematen dutena ez da batere aski. Ekintza horrekin hori salatu zuten, eta baita agintari hauek euskaldunak bigarren mailako herritar egiten gaituztela ere.

Auziperatu hauekiko elkartasuna erakusteko eta gure hizkuntza autoktonoetan bizi nahi dugula ozen adierazteko, urtarrilaren 31n 12:00etan egoitza horren aitzinean mobilizazio bat izan da. Jende guziak mobilizazio horretan parte hartzera gomitatu ditugu.

Testuinguru horretan, joan den abenduaren 17an, 14 militantek Baionako epaitegi aitzinean prentsaurreko bat eman zuten. Euskararen aldeko, lurrarekin eta etxebizitzekin espekulatzearen aurkako eta etorkinak laguntzearen aldeko militanteen aurka azken hilabeteetan Baionan izandako zonbait auzitan epaileek 17 auziperatuei euskaraz deklaratzea debekatu dietela salatzeko prentsaurreko hori eman zuten.

Epaile horiek epaile eta arazo dira, eta ondorioz ez dituzte euskaldunak zuzentasunez epaitzen

Arazoa beraz, Euskal Herrian epaileek ere euskaldunak bigarren mailako herritar egiten dituztela da. Epaile hauek beraz, epaile eta arazo dira, eta ondorioz ez dituzte euskaldunak zuzentasunez epaitzen.

Epaitegietan euskaraz hitz egitea frantses Konstituzioak debekatzen duela diote epaileek. Horiek hola, frantses Estatuko hizkuntza autoktonoak gutxiengo egoeratik ateratzeko lan egiten dugunok agiri hau zabaltzen dugu:

Frantses Konstituzioaren izenean epaitegietan bretoieraz, euskaraz, katalanez, korsikeraz, okzitanieraz… deklaratzea debekatzea bidegabekeria da:

• ez baita inolaz ere zilegizkoa frantses Estatuko lurralde baten jatorrizko hizkuntzan epaitegietan deklaratzea norbaiti debekatzea;
• hitz egiten ditugun hizkuntzak garenez, garena izatea debekatzea delako;
• gure duintasuna zapaltzea delako;
• bigarren mailako herritar egiten gaituelako;
• jatorrizko hizkuntzak beste batzuk diren lurraldeetan frantsesez bizi nahi dutenak pribilegiatzen dituelako.

gure lurraldeetan gure hizkuntzetan bizitzeko dugun zilegizko eskubidea errespetatzea eskatzen dugu, frantses hiztunak Parisen frantsesez bizi daitezkeen bezala

Frantses Estatuko agintariek gutxitutako jatorrizko hizkuntzen hiztunentzat ez da hizkuntza justiziarik, zeren justizia giza duintasuna errespetatzea da eta pertsona guziak berdintasunez tratatzea da.

Hizkuntza arloan, frantses Konstituzioa bidegabea, zapaltzailea eta linguizida da.

Jatorrizko hizkuntzetan auzitegietan deklaratzeko dugun zilegizko eskubidea errespetatzea eskatzen dugu. Orokorkiago, gure lurraldeetan jatorrizko hizkuntzetan bizitzeko dugun zilegizko eskubidea errespetatzea eskatzen dugu, frantses hiztunak Parisen frantsesez bizi daitezkeen bezala.

Baionan, 2026ko urtarrilaren 30ean

Douar ha frankiz
Fem Catalunya Nord
Ghjuventù Paolina, Ghjuventù Indipendentista, Ghjuventù in Core, Femu Ghjuventù eta Ghjuventù Libera
EHE mugimenduko lau auziperatuak eta Baxenabarreko EHE
Partit Occitan eta Endavant

ATXIKITAKO DOKUMENTUAN, Agiria gure hizkuntzen aniztasunean: