Zerbait jakitea eta jende guztiak horixe jakitea ez baitira gauza bera. Eta horrek, hutsala dirudiena, ondorio izugarriak ditu. Jakin dezakezu, esaterako, kapitalismoa ustela dela, zenbait arau edo lege zentzugabeak direla edo harreman jakin bat hautsita dagoela. Baina ezagutza hori partekatua, koordinatua edota azaldua bihurtzen ez den bitartean, gizartean ez da ezer aldatzen.
Ezagutza komunak ez du informazioa bakarrik ematen. Koordinaziorako teknologia soziala da. Bi pertsonak elkarri mesede egin diezaiokete ados daudela, baldin eta badakite, eta biek ere badakitelakoan. Horrekin, modu osagarrian jarduteko aukera agertzen da, greba batetik hasi eta maitasun aitorpen bateraino eramango gaituena.
Pinkerrek gizakiok fenomeno horren sentsoreak garela iradokitzen du. Ez dugu esplizituki horretaz pentsatzen, baina nolabait antzeman dugu. Badakigu noiz dagoen zerbait «airean», noiz utzi dion egia pribatu izateari eta noiz bihurtu den publiko, noiz eusten zaion arau sozial bati edo noiz hasten den pitzatzen. Seigarren zentzu horrek erritual ustez hutsalenak azaltzen ditu, hala nola, txalo mekanikoak edo fenomeno ezkutuak, lintxamendu digitalak edo jendartean sortzen diren isiltasun-espiralak, esaterako.
Ildo horretan, liburuak egunerokotasunaren anatomia ulertzeko balio du. Halere, ez dugu beti ezagutza komunikatu edota zabaldu nahi. Batzuetan aktiboki saihesten dugu. Ez dakigun itxurak egiten ditugu, beste aldera begiratzen dugu, fikzio baliagarriak mantentzen ditugu denon hobe beharrez. Hipokrisia onbera (edo ez hain onbera) horrek, azken batean, aukera ematen du oreka sozial batzuei lehertu gabe eusteko.
Denek dakitena ozen esateak aska gaitzake, ordea. Nik, adibidez, publikoki txalotzen dut CCOOren eta Espainiako ezker jakin baten euskararen aurkako jarduera argitara atera duen ikerketa periodistikoa. Denok bagenekien, baina orain ezagutza partekatua da eta euskaldunok askeago bihurtuko gaitu.
Mila esker “Argia”, eskerrik asko Zigor Olabarria.
Orereta / Gipuzkoa.net
Fito Rodriguez
Idazlea. EHU eta UEU Filosofia irakaslea. Donostia
Nahi baduzu, Independenteak aurrera egin dezan lagundu dezakezu. Idatziz, itzuliz, janariz, irudigintzan, bideogintzan, bertsotan, diseinuan, informatikan, psikologia klinikoan, abokatutzan edo diruz ere bai. Ziberjazarpenari aurre! INDEPENDENTEA LAGUNDU >
Halaxe da! Oso ona, Fito.
Ni ere oso eskertuta hitz egin beharrekoaz publikoki hitz egin dutenen lan beharrezkoarekin!
Eta zenbat paralelismo egin daitezkeen; pandemian ikusi genuenarekin bezala, jasan ditugun hainbat tratu, jazarpen, egoera toxikorekin.