Mundua sutan dago

Minpeko barik 18 (2026-01-28)

Mundua sutan dago

https://goiena.eus/bergara/1771947547184-minpeko-barik-18-mundua-sutan-dago

Minpeko barik podcastaren 18. atalean, 2026-01-28an grabatua, geopolitika gaiak ditugu mintzagai. Izan ere, mundua sutan dago eta abiada bizian aldatzen ari da guztia; azkenaldian, geopolitikak harrapatuta gauzka.

Ezagutzen nauzuenok badakizue politika beti interesatu izan zaidala. Azkenaldian, geopolitikak harrapatuta nauka.

Trump, Venezuela, Groenlandia, Iran... horiek dira gehien errepikatzen diren berbak azken bolada honetan. Xehetasunetan sartu gabe, gaurkoan saiatuko naiz azaltzen zerk ekarri gaituen egoera honetara. Dena dela, gomendio bat: Ezequiel Bistoletti eta Juan Antonio Aguilar analistak (Youtuben erraz aurkitzen dira) jarraitzea gomentatzen dizuet gai hauek ulertzeko.

Lehenago ere esana dudan legez, gerra ez zen 2022an hasi, 2014an baizik, AEBk Ukrainan estatu-kolpea bideratu zutenean. Gai hori jorratuta daukagu jada Minpeko barik 9 eta 15 ataletan.

Gero etorri zen Errusiaren Ukrainako inbasioa. 2022ko apirilean, gerra hori hasi eta bi hilabetera, Errusiako eta Ukrainako agintariak Istanbulen bildu ziren eta akordio batera iritsi ziren: Errusiak tropak erretiratuko zituen Donetsk eta Luganskera, Ukraina ez zen NATOn sartuko, errusieraren debekua bukatu egingo zen eta errusiar hiztunak errespetatuko ziren. Horiek ziren lortutako adostasunak. Bada, akordio hori ez zitzaien batere gustatu AEBri eta Erresuma Batuari, eta, 2022ko apirilaren 9an, presaka eta korrika joan zen Boris Johnson, Erresuma Batuko orduko lehen ministroa, Kievera, esatera ezetz, borrokatu egin behar zela kosta ahala kosta, azken ukrainarreraino, Errusia suntsitzeko behingoz.

Bestalde, 2022ko urrian NATOk Nord Stream lehertu zuen, Errusia eta Alemaniaren arteko gas-bidea. Horrekin, Alemaniak (eta Europak) "energia merkea" jasotzen jarraitzeko aukera desegin zuten. Gas-bide hori kapital errusiar eta alemaniarrarekin eraikia zegoen. Hala ere, Alemaniak eta Europak ontzat eman zuten Nord Streamen suntsiketa, eta aurrerantzean energia AEBri erosten hasi ziren, %30-40 garestiago. Horrekin batera, Errusiak Europa inbaditu zezakeenaren ideia zabaltzen hasi ziren. 

Estrategia argia da: beldurra sartzea. Kobidaroan ere ikusi genuen estrategia hori eta, nahiz eta orain berba askorik ez egin horretaz, oso eraginkorra izan zen: ez atera etxetik, maskarillarekin ibili, bestela hilko zara, txerta zaitez, ingurukoak hilko dituzu... eta jende guztia dardaraz. Gerraren kontuarekin ez dute hori hainbeste lortu, baina estrategia berbera da: jendea kikiltzea. Izan ere, beldurrarekin edozer gauza lortzen du botereak.

Erabili duten beste taktika bat Putinek Europa mehatxatu duela da. Putinek esan duena izan da: Europak gerra nahi baldin badu, izango du.

Europa odolusten ari da Ukraina armatzeagatik, eta hori nahiz eta gauza jakina izan Ukrainako gobernua dagoen ustelenetakoa dela eta hari emandako diruaren zati bat hango goi-karguen poltsikoetara doala.

Militarismoa indartzen ari da Europan. Frantzian, adibidez, Mandon jeneralak dio (Ukrainagatik) gure seme-alabak galtzea onartu beharra daukagula. Hego Euskal Herrian, Zedarriak taldeak armagintzaren sektorea berreskuratzeko deia egin du, Eusko Jaurlaritzako industria sailburuaren aurrean. Alemanian derrigorrezko soldaduska jarri nahi dute aurtendik aurrera; beste herrialde batzuetan jada horrela da. Batzuek badakigu zenbat kostatu zen soldaduska indargabetzea 1985-1995 urteen artean... eta orain berriro bide horretara garamatzate.