Hontza behatokia

Giza eskubideei eragindako kaltea: izugarria

Hontza elkartea, giza eskubideen behatokia, 2021eko irailean aurkeztu zen Gernikan euskal jendartearen aurrean, “pandemia” baten aitzakiapean nozitzen ari garen eskubide-urraketak jasotzeko eta bideratzeko helburuarekin.

4

Mati Iturralde

Familia-medikua. Zuia

Medikua naiz lanbidez. Nire ibilbide pertsonalean esparru desberdinetan aritu naiz: politikagintzan, sindikalismoan, torturaren aurkako ekimenetan, pertsona presoen osasunaren aldekoetan eta, azken urte hauetan, batez ere, asistentzia klinikoan, Lehen Arretan, Osakidetzaren baitan.

Hontza elkartearen aurkezpen publikoan izan naiz, herri txiki honetan askotan gertatu den bezala, pertsona oso ezberdinak, oso posizio eta eremu desberdinetatik gatozenak, une jakin batean elkartu egin ginelako,  pentsamendu batekin eta kezka batekin. Kezka hori izan da (eta izaten ari da):

  • zein neurritan ari diren bermatzen momentu hauetan gure komunitateko giza eskubideak,
  • «pandemia»ren harira zer gertatu den eta zer sortu den gure jendartean, eta
  • zein tresna gutxi egon diren gure komunitatea babesteko, gure eskubide indibidual eta kolektibo horiek errespetarazteko.

Horregatik pentsatu genuen tresna bat sortu behar genuela. Oso tresna berezia da, oso pertsona desberdinen arteko proiektu bat, bakoitza bere esparrutik dator. Ni nire posiziotik ari naiz, eta nire posizioa medikuntzatik eta nire pazienteekiko asistentzia kliniko zuzenetik datorrena da.

Posizio desberdin horietatik, pentsatu genuen eskubideak bermatu egin behar zirela, eta hausnarketa  bat egin behar zela gizartean, pandemiaren hilabete hauetan zer gertatu den ikusteko, eta, batez ere, sortu den estrategiak nora eraman gaituen aztertzeko, eta zer egin behar dugun guk kolektibo bezala horren aurrean. Guk, gutxienez, pentsatzen dugu gure konpromisoa eta gure ardura hemendik aurrera zer egin behar dugun aztertzea dela, jendarteari tresna bat eskaintzen saiatzeko eta hausnarketa propio bat egiteko.

Gure ustez, oso beharrezkoa da ikerketa independentea eta iraunkorra egitea, eta, horretarako, nolabaiteko behatoki bat behar dugu, jendeak jakin dezan nora jo, bere eskubideak edo bere komunitatearen eskubideak bermatzen ez direla ikusten duenean.

Gure elkarteak hausnarketa propio bat egin zuen hasieratik, normala denez. Egiaztatu ahal izan genuen kalte izugarria sortzen ari dela giza eskubideetan Euskal Herrian. Krisialdi sanitarioa, izatez, jendartea beste parametro batzuetan jartzeko estrategia orokor bihurtu da, nolabait. Oinarri indibidual eta kolektiboak, poliki-poliki, desagertu egin dira gure komunitateetan.

Bestalde, hemen aplikatu den estrategia hori ez da propioa izan. Gure ustez, hemen, Euskal Herrian, une jakin batean erabakitzeko eskubidea bertan behera geratu zen, eta Estatuarekiko mendekotasun orokorra mantendu da, baita Europar Batasunetik etorri diren aginduekiko ere. Gure kultura, gure historia eta gure errealitatea kontuan hartu gabe inposatu da estrategia hori guztia hemen, eta orain ikusten dugu zeinen ondorio latzak ekarri dituen jokabide horrek.

Azkenik, kontuan izan behar dugu hau ere (eta hau ez da guk bakarrik planteatzen dugun hausnarketa): Espainiako Estatuko estrategia europar herrialdeen arteko okerrenetarikoa suertatu da. Ez da eredugarria izan, nolabait esateko. Are gutxiago; gure ustez oso-oso okerra izan da. Eta estrategia hori Euskal Herrian planteatu da aginte bakarraren menpean, eta kontuan izan gabe hemen badugula kultura propio bat, badugula identitate  propio bat, eta gure jendartean betidanik egon dela geure gauzak geuk erabakitzeko nahi bat.

Nahi baduzu, Independenteak aurrera egin dezan lagundu dezakezu. Idatziz, itzuliz, janariz, irudigintzan, bideogintzan, bertsotan, diseinuan, informatikan, psikologia klinikoan, abokatutzan edo diruz ere bai. Ziberjazarpenari aurre! INDEPENDENTEA LAGUNDU >

Honen harira

4 erantzun “Giza eskubideei eragindako kaltea: izugarria” bidalketan

  1. Mila mila esker Hontza elkartea sortu duzuenoi. Gure bizitzen eta osasunaren gaineko erabakimena gauzatzeko borroka luzea dugu aurrean. Ez gaitzatela engainatu gezurrezko erabakitzeko eskubideaz hitz eginez. Euskal Herria norbanakoez osatuta dago eta norbanakoen eskubideak zapalduz ezin leike subiranotasun nazionala erdietsi.
    Animo eta eutsi gogor!

  2. Herritarrak behar komun baten aurrean elkartu eta talde bat sortzea, bizirik den herri bat adierazle izan da beti.
    Sekulako ekarpena da zuena garai hauetan zeren; herritarren adierazpen eta elkartzeko eskubidea bermatu behar luketen erakunde “publikoak” eskubide hauen bortxatzaile izatera pasa dira (gazte lokalen auzia), edo hezkuntza eskubidea bermatzeko sortu ziren ikastetxeak ere berdin, hezkuntza eskubide hau bortxatzeko tresna (ikasleak etxean espetxeratuak). Sendabidearen autua egiteko dugun eskubidearen bortxatzaile berriz osakidetza, eta abar.
    Eskerrik asko HONTZA sortu duzuenoi!

  3. Pandemia? Niri pLandemia hitza erabiltzea gehiago gustatzen zait. Mundu berri bat diseinatu dute eta ez dago atzera bueltarik. Lehengora ez gara bueltatuko. Txinako modeloa ezarriko ote dute?
    Ondo dakite beldurra sartuz zer lortu ahal den. Agerikoa da.

  4. Nahastu egin ginen ustez politikaz zerbait ulertzen genuelakoan, Nazio Batuen Erakundeak giza eskubideak ez zituen izendatu zibilizazio honen garapen eredugarria bermatzeko; baizik eta poliki poliki gu menpekoago egiteko. Orain eskubideak suntsitu behar dituzte egoera distopiko hau sortuz, askatasuna segurtasunarekin ordezkatu nahi duten bezala….eta horretan ari dira denak……gogoratu klase politikoak epaileen erabakiak errespetatzen zituztela dela gutxi arte….Munduko orden berrian eskubideek ez dute lekurik, heuren ordena gelditzeko modu bakarra dago eta ez da betiko dialektika politikoa….gutako bakoitza hazten bada pertsonalki, haziko gara kolektiboki eta Zuzenbidean sinistu baino bakoitzak bide zuzena zein den ikastean egonen da gakoa…..Garai hauek ikusmen eta ikusmira haundikoak behar dute denboraren iraganean, orain arteko ia ezerk ez du balioko eta…..

Utzi iruzkina

Azken artikuluak