Iñaki Lopez de Luzuriaga
Josu Albero
(Naziogintza Taldea)
90 urte joan dira gerra giro bete-betean Eusko Jaurlaritza eratu zela, buruan zuela omen handiko Jose Antonio Agirre lehendakaria. Urteurrenean, urriaren 1ean, EAEko Legebiltzarreko eztabaida izan da Loiuko aireportuari euskal lehendakari ospetsu haren izena jartzeko. Jira eta bira batzuen ostean, adostasuna heldu da, Agirreren izena jartzearen alde. EH Bilduk, EAJk eta PSE-PSOEk bat egin dute horretan, lehenak beste bien osoko zuzenketa ontzat jo ondotik. Baina zer erabaki da benetan?
Euskaraz egin duen Legebiltzarreko agerraldian, EH Bilduk “Agirre lehendakariaren izena jartzea” eskatu du. Euskal transkripzioak Agirre baliatu du ortografian. PSE-PSOEk espainiera erabili du bere agerraldian, eta “(lehendakari) José Antonio Aguirre”. EAJk, euskaraz, “Agirre lehendakaria(ren izena)”, erdaraz, “lehendakari Aguirre”. Erabakiaren emaitza erabateko anbibalentzia izan da, aukera oso desberdinak izan arren.
emaitza erabateko anbibalentzia izan da eta hori prentsan ere islatu da
Anbibalentzia hori prentsan islatu da: urriaren 1ean, Eusko Jaurlaritzak, Berria egunkariak hala adierazita, “Agirre Lehendakaria” izendatzea eskatu du, baina Iñaki Iriondok, Naizen, “Lehendakari Agirre” aipatu du. Are, gorputzeko testuan, PSE-PSOE eta EAJren osoko zuzenketan, erdaraz aipatzen da “que el Aeropuerto de Bilbao […] pase a denominarse Lehendakari Aguirre”. Legebiltzarkideen erdal agerraldietan “José Antonio Aguirre”, gure Agirre lehendakariari arauzko espainiar ortografia guztia bizkarreratuz: azentu espainiarra eta gui.
patata bero hori aditu erdaldunen esku utzi da
Ondorioa da egungo indefinizioaz, zabal-zabalik gelditu dela Loiuko aireportuaren izenaren azken forma. Izan ere, patata bero hori aditu erdaldunen esku utzi da: Aldebiko Organoa edo Organo Bilateral delakoa, Espainiako estatuak eta Eusko Jaurlaritzak osatua. AENA aireportuen espainiar kudeatzailea jada gogor mintzatu zen martxoan gure aireportuetan Eusko Jaurlaritzak parte hartzeko akordioaren kontra, eta mehatxu egin zuen espainiar epaileetara joko zuela. 1979ko Gernikako Estatutuaren 10. artikuluak xedatzen du Euskal Autonomia Erkidegoaren eskumena direla aireportuak. Ia 50 urte ondotik, indarrean jarraitzen du lege iruzurrak.
Legebiltzarrean erabaki ez dutenez, bi horizonte eta lurreratze pista ditugu, eta hautua Aldebiko Organoaren eskuetan utzia
Izenaren sinbolismoa ez da sekretua, eta ezin dugu gauza onik espero, ikusita espainiar erakundeek euskarari eta Euskal Herriari buruz duten ohiko etsaigoa. Legebiltzarrean, Agirre “etorkizuneko Euskal Herriaz galdetzeko erreferentzia ere bada”, azaldu du EH Bilduk. Bada, Legebiltzarrean erabaki ez dutenez, bi horizonte eta lurreratze pista aurkeztuko zaizkigu, aipatu Aldebiko Organoaren eskuetan utzia: EAE espainiar autonomiko erdaldun gatibua ala Euskal Herria euskaldun askea. Gure hautua argia da: “Agirre lehendakaria”.
Iñaki Lopez de Luzuriaga
eta Josu Albero,
Naziogintza Taldearen izenean.
Oso ondo! Ikaragarri ondo