ERREBOLTA

Nola izan Herria?

Erronka da herritarren subjektibitatearekin bat egitea eta iraultzaren zerbitzura jartzea etsaiak bidean jarritako oztopoak.

3

Itxaso Viñe

Errekaleor auzo asketik. Gasteiz

Hala Bedi irratia / Itxaso Viñe

Jatorriz Hala Bedi irrati librean argitaratua

Maiatzaren 7an Txilen hauteskundeak egon ziren. Aldi honetan, legearen aldaketa dela eta, bozkatzea derrigorrezkoa izan zen. Hautaketan, bigarren aldiz, konstituziogileak aukeratu zituzten. Bigarren aldiz, lehenengoan izendatutako herritarrek osatutako konstituzioaren zirriborroa azken plebiszitoan ukatua izan baitzen. 2019an ikasleek hasitako erreboltaren magalean metatutako indar politikoa trikimailu elektoralistetan galtzear dagoela esan liteke. Eta nola heldu gara egoera honetara?

Irakurketa arin bat eginez, dena alderdi politikoek borrokan ari zirenei bizkarra emanez egindako akordioarekin hasi zela esan daiteke, “Acuerdo de Paz y Nueva Constitución” deiturikoarekin, hain zuzen ere. Hura, gaur arte eraman dituen bide-orria izateaz gain, mobilizatutakoen aldarrikapenen kontrako akordioa izan zen; bakearen izenean, beste behin ere, larrua jokatzen ari zirenen ahotsa politikari profesionalek ordezkatu eta estali egin baitzuten. Adostasun horrek kalea kriminalizatu zuen, eta konstituzio berri baten sorrerara mugatzen zuen Txileko auzo eta lurraldeetan indartzen ari zen benetako eraldaketarako giharra. Pausu hau gauzatzeko nahitaezkoa izan zen gaur egun agintean daudenen papera.

Hau guztia, bere garaian, herri mugimenduaren espresio ezberdinek salatu zuten, baina anitzak izan ziren puntu honetatik aurrera politikarien jokaldiaren aitzinean hartutako jarrerak. Honek antolatzen hasiak ziren indarren arteko banaketa sustatu zuen.

Bestetik, borrokan ari zirenentzat argia zena, ez zen horrelakoa “eztandarekiko” atxikimendua adierazten zuten zenbait herritar ez politizatu edota ez antolaturentzat. Konstituzioaren aldaketarako hitzarmen hura garaipen bat bezala bizi baitzuten horiek. Sentimendu hau oso ulergarria da; azkenean, Pinocheten diktaduran sinatutako ituna gainditzeak garaiko neurri politiko, ekonomiko, juridiko eta kulturalekin bukatzea islatzen zuelako.

Ezarritako hauteskunde eta erreferendum hauetako batzuetako parte hartzea neurtzen ere irakur daitezke zenbait gauza.

Hasteko, azken hautaketa konstituziogilean, bozka derrigorrezkoa izanda ere, %22k ez zuen bozkatu eta bozka nuluen kopurua izugarri handitu zen, %17ra helduz. Bi aukera hauek ziren prozesu hau errefusatzen duten eragileen apustu politikoa. Nahiz eta ezin den ulertu portzentaia horietan barnebildutako bozka guztiek eskakizun politiko honi erantzuten diotenik, bai ondoriozta daiteke, jarrera populistak ez izanda, beraien oihartzuna izan zutela.

Parte hartze handiena bozka boluntarioa izanda, aurreko konstituziogileek proposatutako ituna errefusatu zen prozesuan izan zen. Mahaia osatu zenetik, eskuma eta bere bozgorailu diren hedabide txiletar gehienak, planteatutakoaren kontra eta osatzen zutenen aurka oldartu egin ziren etengabe. Bozkaketaren aurreko hilabeteetan eraso hau indartu zuten eta jendartearen gehiengo baten beldurrekin konektatzea lortu zuten. Eskumaren mobilizazioa eta plangintza aztertu beharko genituzke, ulertzeko zelan asmatu zuten bi urtetan herrialdearen joerari eta ilusioari buelta ematea.

Hala ere, ez da erraza estrategia iraultzailea aurrera eramanez herritarren subjektibitatearekin konektatzea. Egunerokotasunean eta denboran zehar pairatutako asimilazio kultural basatia gainditzea litzateke hau, bitarteko askoz gutxiago izanda. Baina egin daitekeelakoan nago, eta egin izan delakoan ere bai. 2019an suertatutakoa honen adibidea izan zen. Momentu zehatz batean, aldarrikapen zehatz batetik abiatuta, mobilizatutako gazteen eredua eta jasandako errepresioa iritsi egin ziren jendartearen parte handi baten bihotza eta burmuina ukitzera, eta erreboltaren miraria eman zen.

Erronka da, Txilen, Euskal Herrian eta mundu osoan, bakoitzak bere errealitatea izanda, herritarren subjektibitatearekin bat egitea eta iraultzaren zerbitzura jartzea etsaiak bidean jarritako oztopoak.

Munduan zehar garatzen den klase gatazka honen indar korrelazioan ez gara irabazten ari. Hala ere, porrot bakoitzaren atzean, prozesu hori ahalbideratu duten antolakuntza, jakintza eta azterketa ditugu altxor. Txilen eta Euskal Herrian indarrak langileon aldekoagoak izan diren garaiak gertu ditugu. Has gaitezen hauen ondarea berreskuratzen, antolatzen eta garaipenerako bidea marrazten. Irabaztea besterik ez dugu!

Nahi baduzu, Independenteak aurrera egin dezan lagundu dezakezu. Idatziz, itzuliz, janariz, irudigintzan, bideogintzan, bertsotan, diseinuan, informatikan, psikologia klinikoan, abokatutzan edo diruz ere bai. Ziberjazarpenari aurre! INDEPENDENTEA LAGUNDU >

Honen harira

3 erantzun “Nola izan Herria?” bidalketan

  1. Ez da lehen aldiz (eta ez da izanen azken aldia) gauza besa errepikatzen den: politikari profesionalek bizkarra ematea herriaren gogoari eta adierazpenari.

    Hots. POLITIKARIEK HERRI-GOGOARI BIKAR EMATEA!

    A dela edo B dela edo X dela…

    Plitikari profesiozkoak ARRISKU BAT dira, eta herriak haien aitzkio babesa jarri behar dau, iraultzaren txingarra mantendu ahal izaiteko: Txilen, Pekinen zein Euskal Herrian.

  2. Txileko estatu kolonialistan (maputxeekin adibidez) soilik?
    Partido edo alderdikrazia, gaurko infokrazia sistemikoarekin, gizarteen minbiziak!
    Herri mugimenduen inter-sekzionalitatea:
    benetako demokraziarako bidea!
    Munduko herri guztietan!
    Milaka garela!!!

  3. Bada, ez, EHak batik bat, ez dugu ezer ikasi duela bi urteko PLANDEMIA gertatu zenetik, zeren eta keszkagarriena ez baita errorea, akatsa edo deskuidua -sicut Comsky dixit-, baizik jendea jende bera) GEZURRARI (gezur berari) atxikita egotea.

    Horrexegatik, orain ere duela bi urteko gauza bera errepikatuko litzateke…

    Ala ez al zenuten sumatu orduan KRIMEN BAT gertatu zela? Eta krimen hori zera izan zela, hain zuzen: Elite batek gaixotasunbat baliatzea bere NEGOZIO BIRIBILA burutzeko.

    Hots,
    lehenik, “pandemia-egoera mundiala deklaratzea (ilegalki), OMSren bidez;
    zeinek Mendebaldeko sasi-txertoak merkturatzea agindu zuen (Plizer, Moderna…), oraindik protokoloa bete gabe zutenean, zeren eta Errusiak SPUTNIK txertoa merkaturatu baitzuen ezustean… eta orduan Plizer/Moderna eta atlantiarrok zer?
    Zer BIO-FARMA mafiosoak? Zer Elite atlantiar mafiosoaren NEGOZIOA? hOR OSASUNAK bost akola zuen, zeren hor GEOESTRATEGIA baitzegoen jokoan,,,

    Ordua zer gertatu zen?
    Bada, sasi-txerto atlantiarra inokulatu behar zela, ZEGOEN MODUAN merkaturatuta (OMS dixit), eta ondorioak ondorio!

    Ez al da hori “GIZATERIAREN KONTRAKO KRIMENA” (help Nürenbeg)…
    eta orduan mundu guztiak sasi-txertatu behar zuen, batik bat afrikarrak (nahiz eta sagarrak baino zindoago aurkitu), eta batk bat UME eta NERABE (nahiz eta 0 arriskua izan), gurasoak salbatzeko umeak sakrifikatu, nola ez ba!).

    Eta orduan, KRIMEN HORI eszkutatzeko gezur mordo bat sartu ziguten (IN)KOMUNIKAZIO HEDABIDE ATLANTIARREK, euren monopolioaz eta zentsura ankerraz baliatuz;

    eta, noski, gezur mordo bat erran zuten: WUHAN (Txina) errudun eginez, itsaskien merkatua, pangolinoa, saguzaharra… eta hamaika mila gezur.

    Baina bitartean egiazko erruduna ezkutatze zuten (Maryland EE.BB.-etako laborategi bioteknologiko militarra (zinezko erruduna).

    Baina ez, hori EZ, inolaz ere…
    gure OMS-ek, arrazoien bila joateko “adituak”, Wuhanera bidali ditu, eta ahaztu zaio Marylandera bidaltzea! Kasualitatez? ala den-dena negozio zikin bat delako?

Utzi iruzkina, izen eta abizenez

Azken artikuluak